وقتی به یک شرکت مخابراتی فکر می‌کنیم، تصور ما زیرساخت‌های سنگین متشکل از برج‌ها، فرستنده‌ها، مراکز داده، کابل‌ها و سیم‌ها و غیره است اما شاید شنیده باشید که ودافون، راکوتن و دویچه تلکام بخش‌هایی از زیرساخت خود را به ابر عمومی منتقل کرده‌اند و این روند قرار است تا سال‌های آتی ادامه یابد. رایانش ابری در مخابرات پتانسیل بالایی دارد و با توجه به نتایج نظرسنجی سالانه توسط وبسایت Telecoms.com سه حوزه فناورانه 5G، ابر و تحول دیجیتال جزو اولویت‌های اصلی شرکت‌های مخابراتی برای سرمایه‌گذاری در سال‌های آتی خواهد بود (شکل 1).

توسعه سیستم‌های IMT برای سال 2030 و پس از آن نیازمند بازنگری تکامل بخش هایی از رابط رادیویی در این سیستم‌ها می‌باشد. نقش ماژولار بودن و مکمل بودن راه‌حل‌های فناوری جدید به طور فزاینده‌ای در توسعه سیستم‌های پیچیده‌تر اهمیت پیدا می‌کند. استفاده از فناوری های جدید در لینک رادیویی، موجب می‌شود که نقش IMT-2030 و فراتر از آن، به‌عنوان یک سیستم همه‌منظوره فراگیر در نظر گرفت، به‌جای اینکه صرفاً یک فناوری توانمندساز باشد که منجر به وابستگی‌های فنی پیچیده می‌شود. در این مقاله، خلاصه ای از سیستم های کاربردی نوظهور برای لینک رادیویی بررسی می‌گردد.

گسترش استفاده از شبکه‌های مخابرات سلولی منجر به افزایش پیچیدگی‌ این شبکه‌ها شده است. این موضوع به نوبه خود هزینه‌های اپراتورها را افزایش داده است. از جمله بخش‌هائی که راه‌اندزی و نگهداری آن هزینه‌های زیادی بر اپراتورها تحمیل می‌کند، بخش دسترسی رادیوئی شبکه (RAN) است. در حال حاضر بازار تجهیزات این بخش غیر رقابتی بوده و توسط تعداد محدودی فروشنده کنترل می‌شود. در سال‌های اخیر به منظور مقابله با این بازار غیررقابتی مفهوم open RAN مورد توجه قرار گفته است. ایده اصلی در این حوزه، استانداردسازی و باز نمودن واسط‌های بین بخش‌های مختلف RAN به نحوی است که اپراتورها امکان تامین بخش‌های مختلف شبکه (شامل نرم‌افزار و سخت‌افزار) از فروشندگان متفاوت را داشته باشند. از آنجا که عمده پردازش‌های مورد نیاز در RAN به صورت نرم‌افزاری قابل پیاده‌سازی است، توسعه نرم‌افزارهای متن باز برای RAN نیز در کنار استانداردسازی open RAN مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله به معرفی مفهوم open RAN و معماری آن، و نرم‌افزارهای متن باز توسعه داده شده برای آن پرداخته می‌شود.

با توجه به رویکرد مهاجرت اغلب ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطی به سمت ارائه‌دهندگان خدمات دیجیتالی نیازمندی‌های جدیدی از منظر خدمات زیرساختی و نیز فناوری اتفاق می‌افتد. ارائه‌دهندگان خدمات ارتباطی که تاکنون زیرساخت ارتباطی را فراهم می ساختند مجبور خواهند بود که به جهت حفظ منافع اقتصادی خود در رقابت با سایر رقبا، خدمات دیجیتالی مورد نیاز نسل‌های آتی را نیز فراهم آورند. یکی از اثرات جانبی این شیفت فناوری، تغییر در ساختار سامانه‌های پشتیبان کسب و کار و عملیات خواهد بود. در این گزارش سعی بر آن داریم تا مهمترین چالش‌های پیش رو در جهت مهاجرت به نسل‌های آتی معماری دیجیتال سامانه‌های پیشتیبان کسب و کار و عملیات را مطرح نماییم. در ادامه به مهمترین ویژگی‌های این معماری اشاره خواهیم کرد و نیز الگوی بررسی بلوغ دیجیتال را در سازمان‌ها تشریح خواهیم نمود. در پایان نیز به مهمترین ریسک‌های موجود در زمینه‌ی مهاجرت به معماری‌های نسل آتی اشاره خواهیم کرد.

برقراری ارتباط با نرخ تبادل داده بسیار بالا در کنار ملزومات فنی و تجاری دیگر نظیر تضمین سطح بالای امنیت و مقرون‌به‌صرفه بودن برقراری ارتباط، از مشخصاتی هستند که نسل آینده مخابرات بی‌سیم را تعریف می‌کنند. فناوری LiFi از گزینه‌های عملیاتی اصلی برقراری ارتباط پهن‌باند با مشخصات یاد شده است که ضمن ارائه نرخ تبادل داده بالا، امکان استفاده از طیف فرکانسی بدون نیاز به مجوز و همچنین، تضمین امنیت مقاوم انتها به انتهای مورد نیاز در شبکه بی‌سیم نسل پنجم (5G) و پس از آن را فراهم می‌نماید. در این مقاله به معرفی این فناوری نوظهور در لایه فیزیکی سیستم‌های مخابرات بی‌سیم به‌عنوان مکمل شبکه مخابراتی RF پرداخته و ابعاد متفاوت این فناوری از جمله ویژگی‌های فنی، بازار LiFi، حوزه‌های کاربردی، بازیگران اصلی این حوزه و تجربه اپراتورهای مخابراتی در به‌کارگیری این فناوری بررسی شده است.

چکیده: استفاده از فناوری چند ورودی-چند خروجی عظیم (massive MIMO[1]) در انتشار امواج و تکنیک شکل‌دهی پرتو[2] در نسل پنجم ارتباطات (5G)، همچنین ارسال سیگنال در فرکانس امواج میلیمتری (mmWave[3])  و بهره‌گیری از سکوهای هوایی که امکان ارسال و دریافت سیگنال به زمین دارند نظیر[4] UAV-ها و HAP[5]-ها، موجب شده است تا بک‌هال بی‌سیم[6] بخش جدایی ناپذیر از شبکه‌های 5G محسوب شود.

مطابق برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته برای راه‌اندازی شبکه 5G در مقیاس وسیع توسط اپراتورهای داخلی، لازم است به مقوله عملیات شبکه و تأمین کیفیت سرویس (QoS) مناسب برای ارائه سرویس‌های 5G به کاربران توجه شود. در این راستا، این مقاله درصدد است مروری بر شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) برای شبکه 5G به صورت انتها به انتها شامل بُرش شبکه، مبتنی بر جدیدترین استانداردهای 3GPP داشته باشد.