ضرورت تغییر در روشهای کسبوکار و درآمدزایی
آیا بهزودی شاهد پیشنهادهای رقابتی استارلینک (دسترسی به اینترنت از راه ماهواره) در ایران خواهیم بود؟ تا چند وقت پیش این بحث فقط یک سناریوی علمی تخیلی بود. اما حالا به نظر میرسد برخلاف آنچه معمولا درباره اخبار ایلان ماسک و کارهای ناتمامش اتفاق میافتد، در حال حاضر ظهور چالش اعلام شده توسط استارلینک طبق برنامه فرا رسیده باشد. آیا امسال شاهد ورود خدمات اینترنتی و مخابراتی بسیار رقابتیتر خواهیم بود؟ با توجه به سوالات مطرح شده در این مقاله ضمن مطرح کردن ظهور استارلینک و تبعات احتمالی آن به کاربردها و کسبوکار اپراتور میپردازیم و در نهایت پیشنهاد کاربردی برای برون رفت از این وضعیت و تداوم کسبوکار همراه اول ارائه می شود.
کلیدواژه: اینترنت ماهوارهای، تداوم کسبوکار
دسترسی به اینترنت ماهوارهای[1] استارلینک نگرانیهایی را برای آینده صنعت مخابرات برانگیخته است. با وجود آنکه این مسیر ارتباطی جدید با کمک قابلیتهای خود میتواند بازیگران سنتی متعددی را از میدان به در کند، اما فرصتهای تازهای را هم برای برخی از دیگر بازیگران این عرصه ایجاد کرده است. اینترنت ماهوارهای که توسط ایلان ماسک و با استفاده از قابلیتهای شرکت فضایی اسپیس ایکس تأسیس شده است، بیشتر در مواردی بهکار میرود که روشهای دسترسی معمول به اینترنت (کابلی،فیبرنوری،دایال-آپ، بیسیم،Xdsl امکانپذیر نیست (مانند جاهای دورافتاده)، یا از کیفیت پایینی برخوردار است [1].[2]در چند سال اخیر پیشنهاد استفاده از اینترنت ماهوارهای به کشورهایی که دسترسی کمی به اینترنت دارند مثل مناطقی از آفریقا یا کشورهایی که سانسور اینترنت دارند مثل ایران و چین یا مناطقی که امکان نصب آنتنهای تلفن همراه مهیا نیست داده شده است [2] و اقداماتی مانند پروژه استارلینک توسط اسپیس اکس در حال انجام است. ایلان ماسک مدیر پروژه استارلینک می گوید هدف او از تعریف این پروژه علاوه بر کسب درآمد برای انجام دیگر پروژه هایش ایجاد بستر مناسب برای بهره مندی کل کره ی زمین از اینترنت بوده است زیرا در حال حاضر ۳٫۹ میلیارد نفر(۵۳%) به اینترنت دسترسی ندارند. با اتمام پروژه استارلینک همه به اینترنت دسترسی پیدا خواهند کرد و خدمات ارتباطی ۳۰۰ مگابایت در ثانیه با تاخیر تقریبی ۲۰ میلی ثانیه ارائه می شود. او اعلام کرده است که سرویس اینترنت ماهوارهای برای کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه مانند عراق و افغانستان که از زیرساخت لازم بهره مند نیستند رایگان خواهد بود. همچنین کشورهای هند و ژاپن نیز تمایل به استفاده از این نوع از اینترنت نشان داده اند [3].
تمرکز استارلینک روی مناطق روستایی برای اپراتورهای مخابراتی میتواند جالب باشد تا با ایجاد تغییر در اکوسیستم صنعت تلکام و ذینفعان، به مجموعه شرکا و البته رقبایشان اضافه کنند. بهعلاوه، الگوی کسبوکار نوین استارلینک میتواند در این بخش تحولی ایجاد کند که منجر به نوآوری شده، صنایع مخابراتی را مجبور به پیشرفت میکند و منافعی برای کل صنعت تلکام و مشتریان آن ایجاد میکند. نمونه آن را در تاکسیهای اینترنتی داریم، آیا با آمدن تاکسیهای اینترنتی شرکتهای تاکسی سنتی از بین رفتند؟ خیر، اما انگیزهای شد تا آنها نیز پیشرفت کنند، دیجیتالتر شوند، خدمات بیشتری ارائه دهند و آنهایی که مایل به پیشرفت بودند درنهایت رشد کردند.
اسپیس ایکس به کاربران پردرآمد اجازه میدهد ضمن کمکردن وابستگی و نیاز مردم به خدمات دیتای اپراتورها و شرکتهای ارائهدهنده اینترنت، خدمات تلفنی با تماسهای اضطراری با قیمت مناسب به دست آورند، این موضوع تهدید بالقوهای برای صنعت مخابرات محسوب شده و برنامهریزی درآمدی اپراتورهای مخابراتی در برخی از مناطق را مستقیماً به چالش میکشاند. مسائل زندگی بیشمار است و باید برای حل آن با درایت عملکرد. ضربالمثل ” علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد ” زمانی به کار میرود که بخواهید از یک اتفاق قبل از وقوع آن، پیشگیری کنید. این ضربالمثل نوعی قرابت معنایی با ضربالمثل ” پیشگیری بهتر از درمان است ” دارد؛ در واقع هر دو بیانکننده جلوگیری از حوادث ناگوار است. مصرع ” دریغ سود ندارد چو رفت کار از دست ” هم اشاره به همین خسران پس از وقوع حادثه دارد.]4[ در همین خصوص، برنامهریزی برای بازیابی فاجعه مانند برنامه تداوم کسبوکار، استراتژیهای برنامهریزی شده یک سازمان را برای رویههای پس از شکست مشخص میکند. بااینحال، برنامه بازیابی از فاجعه (شکل 1) فقط زیرمجموعهای از برنامههای تداوم کسبوکار است. برنامههای بازیابی از فاجعه غالباً روی دادهها و بر ذخیرهسازی دادهها متمرکز هستند بهطوریکه پس از بروز فاجعه میتوان بهراحتی به آنها دسترسی داشت. تداوم کسبوکار این را در نظر میگیرد، اما همچنین به مدیریت ریسک، نظارت و برنامهریزی سازمان نیاز دارد تا در حین ایجاد اختلال، عملیاتی بماند. ارزیابی ریسک، ریسکهای احتمالی پیشروی سازمان را نشان میدهد؛ مانند بلایای طبیعی، حملات سایبری یا خرابیهای فناوری. ریسکها میتوانند بر کارکنان، مشتریان، عملیات ساختمان و اعتبار شرکت تأثیر بگذارند. ارزیابی همچنین جزئیات اینکه چه ریسکهایی ممکن است آسیب برسانند و احتمال وقوع آنها را بیان میکند.
شکل 1: برنامههای بازیابی از فاجعه و تداوم کسبوکار [5]
تجزیهوتحلیل تأثیر کسبوکار و ارزیابی ریسک دو روی یک سکهاند؛ تجزیهوتحلیل تأثیر کسبوکار جزئیات مربوط به اثرات احتمالی را در مورد اختلالات احتمالی ذکر شده در ارزیابی ریسک ارائه میدهد.
در چنین شرایطی تجزیهوتحلیل تأثیر کسبوکار و ارزیابی ریسک میتواند؛ چون نشانههای پیشگیری از بحران نمایان شود. بیزینس هر مجموعهای بازتابی از مالکان آنهاست. اندیشه هر مدیر کسبوکاری در مورد کسبوکارش است که به آن جهت میدهد و تلاش برای تغییر تفکرات در گرو انجام کارها و وظایف به شیوهای متفاوت است. به بیان دیگر درصورتیکه تلاش کنید به شیوه جدیدی وظایف خود را به انجام برسانید، بهتدریج ذهن شما خلاقتر میشود و راههای جدیدتری را جستجو میکند. ایجاد تغییر در بیزینس به معنای افزایش فرصتهاست. غلبه بر چالشهای کنونی و آتی اپراتورهای مخابراتی نیازمند تمرکز بر کیفیت، سرعت و چابکی است. تغییر زنجیره ارزش و پایانیافتن عمر مفید بسیاری از مدلهای کسبوکار در شرکتهای تلکام به الزامات مدلهای کسبوکار جدید برای اپراتورهای قدیمی و بهکارگیری تأثیرگذار مدیریت فرایند کسبوکار[3] میتواند منتهی به بهبود عملکرد شود.
تهدیدات مربوط به درآمد دیتا برای اپراتور، اگر با چاشنی برنامه تداوم کسبوکار و راهکارهای جایگزین مواجه شود اندکی میتواند منجر به تداوم کسبوکار همراه اول و دیگر اپراتورهای مخابراتی شود. تداوم کسبوکار به معنای توانایی سازمان برای حفظ عملکردهای اساسی در حین وقوع یک فاجعه است. برنامهریزی تداوم کسبوکار، فرآیندها و رویههای مدیریت ریسک[4] را تعیین میکند که هدف آنها جلوگیری از ایجاد وقفه در سرویسهای مهم مأموریت و ایجاد عملکرد کامل در سازمان به سریعترین و آرامترین شکل ممکن است این کار سازمان را منعطف کی کند. برنامه تداوم کسبوکار، حوادث مختلف غیرقابلپیشبینی مانند بلایای طبیعی، آتشسوزی، شیوع بیماری، حملات سایبری و سایر تهدیدات خارجی را در نظر میگیرد. تداوم کسبوکار قوی موجب صرفهجویی در هزینه، وقت و اعتبار شرکت میشود. قطع طولانی باعث ازبینرفتن مالی، شخصی و اعتبار میشود [5].
آلن دویچمن در کتاب خود با عنوان «تغییر کن یا بمیر» میگوید: از هر ده نفر، تنها یک نفر برای زندهماندن تغییر را میپذیرد. سه اصل اساسی در ایجاد تغییرات پایدار عبارتاند از: ارتباط، تکرار، و از نو ساختن. این استراتژی سهمرحلهای، جهانی شده است و امروزه به طور گستردهای موردتوجه کارآفرینان قرار میگیرد [6]. یکی از این راهکارهای برنامههای تداوم کسبوکار برای اپراتورها، تغییر بیزینس آنها و حرکت از شرکت مخابراتی (telco) به شرکت فناوری (techco) است، یعنی بهجای آنکه بدنه اصلی کسبوکار پیامک، تماس و دیتا باشد، اپراتورها خود را بهعنوان مرجع اصلی یکی از فناوریهای نوین مثل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، فناوریهای پیشرو (لبه) و مدیریت آن و … عنوان کنند و روی آن متمرکز و تخصصی فعالیت کنند.]7 [ ارائه صرف خدمات انتقال داده و صوت از طریق شبکههای ثابت و موبایل یک مدل کسبوکار منسوخ و یا فرسایشی است و شرکتهای تلکام میبایست با تغییر در مدلهای کسبوکار خود به فکر ایجاد منابع درآمدی جدیدی باشند (جدول 1).
جدول 1: سرویسهای نوآورانه جهت ایجاد ارزش در صنعت تلکام [13]
| ارتباطات پایه | سرویسهای صوتی | سرویسهای پیامدهی | سرویسهای داده | ||||||
| کاربردهای End user | موزیک | ویدئو | بازی | تلویزیون | کتاب | منازل هوشمند | ابر/ذخیرهسازی | آموزش | بانکداری و پرداخت |
| حملونقل | بهداشت و درمان | فروش | آموزش | ||||||
| کاربردهای M2M | منازل هوشمند | شهرهای هوشمند | اتومبیلهای متصل | ||||||
| کاربردهای حرفهای | تحلیل کلانداده آموزش | تبلیغات بهداشت و درمان | خردهفروشی | لجستیک | یوتیلیتیها | شهرهای هوشمند | امنیت/ اعتماد | ابر/ ذخیرهسازی | بانکداری و پرداخت |
دولتها و سیاستگذاران در سراسر جهان در حال ارتقای صنعت تلکام هستند تا شبکههای داخلی و اجتماعی را به سمت دیجیتالی کردن رهنمون نمایند. برخی از اقدامات در این راستا شامل شبکه ملی پهن باند[5] در استرالیا [8] شبکه پهن باند محدود بهارات هند [9] و ممنوعیت هزینههای رومینگ در اروپا [10] است. ارائهدهندگان خدمات مخابراتی در سراسر جهان تمایل دارند تا کسبوکارهای ارتباط از راه دور اصلی خود را از طریق تبدیل خود به شرکت مخابراتی دیجیتال گسترش دهند. آنها به دنبال فرصتهای جدید درآمدزایی در کنار صنایعی از قبیل خدمات مالی، سلامت الکترونیکی، M2M، فضای ابری، امنیت، مراکز دیجیتال و ویدئو، برنامهها، و تبلیغات هستند. تفاوت اساسی بین خدمات شرکتهای مخابراتی سنتی و دیجیتال در پاسخ و میزان رضایت کاربران نهفته است.
مقالات متعددی 5 روند اصلی فناوریهای مخابراتی را تشریح میکنند که میتواند بهعنوان الگویی در این زمینه به کار رود [11]. تغییر در کسبوکار به بیان ساده عبارت است از جهتدادن به عملکرد یک کسبوکار از نقطهای که در آن قرار دارد، به موقعیتی که باید در آن قرار داشته باشد و سه نوع عمده توسعه، انتقال و تحول را در برمیگیرد. برای اپراتورها در هنگام ورود فناوری مخرب این تغییر باید بزرگ باشد؛ مانند تولید محصولات جدید یا ارائه خدمات متفاوت، استفاده از تکنولوژیهای جدید و یا حتی مسیرهای ارتباطی متفاوت با مشتریان. استفاده از تحول دیجیتال در دنیا را موجب افزایش درآمد است طبق پیشبینیهای سازمان تنظیم و مقررات رادیویی و آمار مجمع جهانی اقتصاد، کشورهایی که استراتژی تحول دیجیتال را اجرا کردند با افزایش 9درصدی درآمد، 12درصدی حجم بازار و 26 درصدی سودآوری شرکتها همراه بودند [12].
شکل 2: وضعیت مشترکین صنعت ارتباطات [19]
در طی ده سال تعداد مشترکین خطوط ثابت روند کاهشی داشته است (شکل 3). این در حالی است که خطوط موبایل و خصوصاً موبایل باند پهن به طور فزایندهای رشد داشته است. بهموازات افزایش رقابتها، قیمتها نیز کاهش داشته است. بهعنوان نمونه در گزارش ارائه شده توسط انجمن صنعت ارتباطات[6] عنوان شده است که در طی سالهای 2010 تا 2015 صنعت تلکام صرفاً شاهد یک رشد 6 % بوده است [13].
هم اینک، صنعت تلکام در حال گذار از وضعیت فعلی و ایجاد یک تحول بنیادین است که هم فرصتها و هم چالشهایی را برای اپراتورهای خطوط ثابت، اپراتورهای موبایل و همچنین ارائهدهندگان سرویس اینترنت ایجاد کرده است. ما شاهد ورود بازیگران جدید و خلاقی در بازار تلکام هستیم که نوید یک خانهتکانی اساسی در این صنعت را میدهد. بهموازات سرعت در ایجاد و توسعه فناوریهای جدید، افزایش پویایی بازار و مقرراتزدایی (کاهش نقش نظارتی نهادهای حاکمیتی) در بسیاری از کشورها، پیچیدگی صنعت تلکام به طور مستمر در حال افزایش است. اولین چالش صنعت تلکام در حال حاضر، شناخت بازیگران مختلف است. درگذشته تحقق فنی ارتباطات از طریق شبکههای موبایل و یا خطوط ثابت، مهمترین هدف اپراتورهای تلکام بود. امروزه ما شاهد همگرایی بیش از گذشته سرویسهای صوت، ویدئو و داده هستیم. همین موضوع باعث شده است که در این صنعت شاهد مدلهای کسبوکار مختلف با رویکردهای تجاری متفاوتی باشیم که هر یک دارای خصایص و ویژگیهای مختص به خود هستند (نظیر اپراتورهای مجازی).[7]
درک شفاف از موقعیت بازار و حوزه کسبوکار یک اپراتور تلکام، یک پیشنیاز ضروری بهمنظور حمایت از نیازهای تحول است.
در گفتوگو با پرسنل فنی یکی از اپراتورها که وظیفه پایش ترافیک و درآمد شبکه را بر عهده داشت عنوان شد که اپراتورهایی که سرویس مشابه قدیمی ارائه میکنند با کاهش درآمد 50 تا 90 درصدی مواجه هستند بهطوریکه در سرویسهایی چون پیامکها این درآمد به صفر رسیده و در حوزه مکالمه نیز درآمد اپراتورها روند کاهشی دارد؛ بنابراین اپراتورها باید باتوجه به شرایط جدید باز طراحی شوند و برای تحول جدید آماده باشند.
تعداد کاربران Facebook از 650 میلیون نفر در سال 2013 به بیش از 1.5 میلیارد نفر در پایان سال 2015 رسید و تأثیر بسیار زیادی بر تقاضای پیامهای متنی گذاشت. تعداد کاربران Netflix از سال 2013 بیش از دو برابر شده و با 75 میلیون نفر عضو، تأثیر شدیدی بر درآمد اپراتورها داشته است [14] تأثیر مجموع این خدمات را نمیتوان دست کم گرفت. خدمات دیجیتال این پتانسیل را دارد که سهم درآمدی را تا سال 2020 تغییر دهد [15].
با توجه به شکل 3، میتوان از میزان ضرری که متوجه اپراتورهای مخابراتی است باخبر شد[16]. چنان که شبکههای اجتماعی و قابلیتهای چندرسانهای ارتباطات مرتبط با آن نیاز به سرویسهای پایه و ابتدایی را کاهش میدهد. در واقع نیاز به صدا، تصویر، پیام متنی و قابلیتهای دیگر رسانههای نوین بدون نیاز به اپراتورهای مخابراتی برطرف میشود.
شکل 3: محبوبترین شبکههای اجتماعی [16]
ضرورت استفاده از مدلهای مرجع
برای هر تغییر راهبردی ای نیاز به یک الگوی استاندارد و آزموده شده وجود دارد تا خطاهای احتمالی را به حداقل برساند. این موضوع در همه صنایع از جمله صنعت تلکام مطرح است. تاکنون مدلهای مرجع مختلفی برای صنعت تلکام توسط ITU و TM Forum در حوزههای مختلفی ارائه شده است. اجرای هر برنامه تحول در شرکتهای تلکام مستلزم توجه به چهار اصل شناخت مناسب از وضعیت امروز صنعت، شناخت عمیق و مناسب اصول روشمند، طراحی معماری راهحل برنامهریزی و پیادهسازی راهحل است. پیشبینی وضعیت صنعت مخابرات در سالهای آتی آسان نیست، با این وجود لزوم تغییر تفکر و یافتن راههای جدید برای اپراتورهای مخابرات موضوع روشنی است. تأثیر تهدیدات خارجی به حدی است که اپراتورهای مخابراتی نیاز به تغییر در طرحهای قیمتگذاری و جستجوی مدلهای کسبوکار جدید هستند یکی از عوامل کلیدی موفقیت اپراتورهای شرکتهای تلکام، اجرای برنامه تحولی است که در آن بین سازمان، فرآیندها، برنامهها، داده و فناوری شبکه همسویی مناسبی ایجاد شده باشد. تشخیص فرصتها نیازمند این است که اپراتورها با دید جدیدی نسبت به اکوسیستم، بازاریابی و فناوری بیندیشند. برای تغییر بیزینس به شکل استاندارد بایستی از مدل مرجع استفاده کرد. رفته رفته و با افزایش انتظارات مشتریان، سرعتهای پایین اتصال و قطعشدن تماس قابلتحمل نخواهد بود. مشتریان سطح خدمات، پاسخگویی و شخصیسازی بهتری خواهند خواست. با افزایش خدمات دیجیتال در زمینههایی همانند تلویزیون و تکنولوژی cloud، توانایی اپراتورها در معرفی محصولات و خدمات جدید ضروریتر میشود. اپراتورهایی که بتوانند بهره بیشتری از BPM ببرند مزیت رقابتی بیشتری خواهند داشت. گارتنر چندین اپراتور مخابراتی را بهعنوان “پیشرو در بهکارگیری BPM برای یک نظام مدیریتی و فن آوری برای کاهش هزینهها، رشد مستمر و رسیدن به رضایت مشتری” معرفی کرده است [17]. در یککلام، اپراتورهای بخش مخابرات با بهکارگیری BPM، خواهند توانست تجربه مشتری را اصلاح کرده و هزینههای خود را کاهش دهند. استانداردسازی فرآیندها، اتوماسیون به کمک سیستمهای نرمافزاری جدید، برونسپاری فعالیتهای پشتیبانی و بهکارگیری فناوریهای جدید شبکه، صرفاً نمونههایی اندک از ضرورت تحقق یک تحول بزرگ در شرکتهای تلکام است.
با این که برخی از اپراتورهای تلکام قادر به برنامهریزی، طراحی و پیادهسازی این تغییرات به طور موفقیتآمیز هستند، سایر اپراتورها در مسیر دشوار و پرپیچوخم فعالیتهای غیرهمسو گم میشوند. یکی از چالشهای اصلی، شناخت ارتباط متقابل بین عناوین اشاره شده و طراحی، برنامهریزی و پیادهسازی یک تصویر بزرگ (big picture) از مقصدی است که میبایست با شناخت وضعیت فعلی و شرایط مطلوب آتی و از دیدگاه تمامی سازمان (نه یک بخش خاص) بهدرستی ترسیم گردد. ساختار کلی اینچنین برنامههای تحولی، توسط متدهای کلی معماری سازمانی حمایت میشود. تاکنون، راهحلهای مرجع مختلفی متناسب با نوع صنعت توسط سازمانها و انجمنهای معتبر جهانی ارائه شده است. در صنعت تلکام، ITU[8] اقدام به ارائه راهحلهای مرجع کردهاند [9]eTOM برای فرایندها، TAM[10] برای برنامهها، [11]SID برای داده نمونههایی در این زمینه هستند که توسط TM Forum ارائه شدهاند.
مدلهای مرجع فوق با علم بهتمامی زنجیره ارزش صنعت تلکام ارائه شدهاند و میتوان آنها را بهعنوان استانداردهایی در این صنعت در نظر گرفت. برای بهرهبرداری از تمامی مزایای استانداردهای فوق، نیاز به یک رویکرد ساختارمند که نشان دهد چگونه میتوان از آنها در یک زمینه عملی استفاده کرد، بسیار ضروری است. با معرفی راهحلهای مرجع، شرکتهای تلکام برای انجام هرگونه برنامه تحول در معماری لایههای مختلف، میتوانند در یک مسیر شفاف و سرراست حرکت نمایند. ارائه راهحلها و معماری مرجع صرفاً محدود به شرکتهای تلکام نیست و شاهد ارائه و بهکارگیری راهحلهای مرجع در بسیاری از صنایع نظیر بانکداری، بیمه، حملونقل و … هستیم. در طی سالیان اخیر شاهد بروز تحولات فراوانی در صنعت تلکام بودهایم بهگونهای که برای بازیگران این عرصه صنعتی قواعد و ساختار بازی به طور کامل تغییریافته است. در گذشته، اپراتورهای قدیمی که عموماً وابسته به دولت بودند مسئولیت تحقق فنی خطوط ثابت، موبایل و ارتباطات را برعهده داشتند. مدل کسبوکار اپراتورهای فوق، عمدتاً” سرمایهگذاری بلندمدت بر روی زیرساخت بود و جریان درآمدی آنها از طریق تعرفههایی حاصل میشد که از مشترکین بابت استفاده از زیرساخت اخذ میکردند. بازگشت سرمایهگذاری[12] بهسادگی و عموماً در یک فضای غیررقابتی انجام میگرفت. امروزه رقبای اپراتورهای سنتی، بهعنوان نمونه اپراتورهای [13]OTT، لزومی به داشتن یک شبکه زیرساخت مختص به خود ندارند و بستر ارتباط فنی به یک کالای معمولی در دنیای ارتباطات تبدیل شده است. از برنامههای نوآورانه، سرویسهای همگرا و مشتریمداری اختصاصی بهعنوان عوامل موفقیت در صنعت تلکام یاد میشود. افزایش حجم داده و استفاده از موبایل، همچنان نیازمند مدرنیزه کردن مستمر فناوریهای شبکه است.
نتیجهگیری
زیستن فعال در فضای تغییر برای هر کسبوکاری از جمله اپراتور نیازمند داشتن برنامهریزی تداوم کسبوکار و توجه به تغییرات بازار و تکنولوژی است. در این فضا با تغییرات لحظهای و سریع داشتن سناریوهای جایگزین مختلف لازم و راهبردی است. دراینخصوص همراه اول بهعنوان یک شرکت کارآمد و زبده، هوشیار به تغییرات تکنولوژی مترصد اخذ تصمیمات راهبردی کلان در بیزینس خود است. دراینخصوص میتوان تشکیل کمیته اینترنت ماهوارهای در سال 99، تشکیل مرکز تحقیق و توسعه، فعالبودن ادارات کل و معاونتهای مرتبط با راهبرد و دیجیتال را نام برد. تغییرات تکنولوژی چند گونهاند و متناسب با هر نوع تغییری یک راهکار و تصمیم استراتژیک متناسب با آن لازم است.
پروژههای مربوط به راهاندازی سیستم هوش مصنوعی یا پیادهسازی متاورس برای پاسخگویی به مشتریان در مرکز تحقیق و توسعه همراه اول در دسته راهکار برای تغییرات انتقالی قرار میگیرند. تغییرات انتقالی شامل جابهجایی فرآیند کلی شرکت به یک مکان یا روند جدید بوده و اغلب به دلیل جریانات رقابتی در بازار صورت میگیرند. در این نوع تغییر مدیریت باید ترس، تردید یا حس ناامنی کارمندان را به حداقل برساند.
حاتم دویدار در مصاحبه با مککینزی [18] عنوان میکند که برای اجرای تغییر از telco به techco، باید منابع زیادی آزاد شود و چیزی که این امکان را فراهم میکند، تکامل فناوری است؛ مثلاً با پیشرفت در هوش مصنوعی[14] و روباتیک مشتریان نیاز کمتری برای ارتباط منظم با مراکز تماس و نمایندگیهای خدمات دارند. آنها اکنون میتوانند بسیاری از مسائل را حل کنند یا بهتنهایی پاسخ سؤالات را دریافت کنند. از طرف دیگر، شبکههای مجازی و خدمات مبتنی بر ابر به آزادسازی منابع فنی خاص برای کار بر روی پروژههای پیشرفتهتر و نوآورانهتر برای ایجاد درآمدهای آینده کمک میکنند.
تغییرات تحولی و دگرگونکننده (مثل تغییر بیزینس اصلی همراه اول بهعنوان مرجعی برای فناوریهای نوین – مثلاً اینترنت اشیا) تحولات اساسی در عملکرد بیزینس ایجاد میکنند. بهعنوانمثال شرکت ممکن است مأموریتهای جدیدی را به عهده بگیرد، محصولات و دستگاههای خط تولید را با دیگر انواع جایگزین کند، یا سیستم اختصاصی جدیدی را ایجاد کند، مانند نوآوری که استیو جابز در سال ۱۹۹۷ در شرکت اپل ایجاد کرد. این نوع تغییرات بهندرت انجام میگیرند، احتمالاً به این دلیل که هدایت یک تحول، دشوار و پیچیده است و مهارتهای زیادی را میطلبد. زمانی که این پروسه تغییر به اتمام رسید، سازمان بهطورکلی تغییر کرده و دگرگون خواهد شد و شباهتی به قبل نخواهد داشت. در ساختار جدید رگولاتوری معاونت کسبوکار و بازار پیشبینیشده است که مهمترین هدف آن زمینهسازی در حوزه مقرراتگذاری و رگولاتوری برای تحول دیجیتال محسوب میشود و رویکرد ما زمینهساز تحول است. امیدواریم در این هیاهوی تغییرات اجتنابناپذیر، کسبوکار همراه اول و دیگر اپراتورهای مخابراتی تداوم داشته باشد.
منابع
[1] https://blog.faradars.org, Satellite Communications: System and Its Design Technology; Takashi Iida; IOS Press, 2000 – Artificial satellites , «سازمان علمی و آموزشی «فرادرس» (Faradars)، 1401/06/29
[3] https://www.boxuk.com/insight/business-continuity-disaster-recovery-why-should-you-care/, قطعه شماره 13 از مواعظ سعدی
[4] مرجع بینالمللی استقرار و پیادهسازی سیستم مدیریت تداوم کسبوکار، استاندارد ISO 22301 است. این استاندارد همچون دیگر استانداردهای بینالمللی سیستمهای مدیریت مانند استاندارد ISO/IEC 27001، چرخه Plan-Do-Check-Act (PDCA) را برای برنامهریزی، استقرار، اجرا، عملیات، نظارت، بررسی، حفظ و بهبود مستمر اثربخشی BCMS سازمان اعمال میکند.
[5] Buy Change or Die: The Three Keys to Change at Work and in Life Reprint by Deutschman, Alan (ISBN: 9780061373671) from Amazon’s Book Store
[6] Five telco techno trends for 2023 and beyond; by Marcelo Cheminn Madruga; 17 Jun 2022
[7] https://www.alltel.com.au/nbn?utm_source=google-search&utm_medium=cpc&utm_campaign=nbnsave20&gclid=EAIaIQobChMIt57jzPOU_QIVxbvVCh2Q-QMFEAAYASAAEgKBPPD_BwE
[8] https://bbnl.nic.in/index1.aspx?lsid=18&lev=1&lid=18&langid=1
[9] https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/roaming
[10] https://web.uanataca.com/en/blog/telecommunications/telecommunications-technology-trends-for-2022
[11] https://www.citna.ir/node/222094
[12] https://www.zoomit.ir
[13] http://www.fabak.ir/ShowResourceDetailsForPublic.aspx?Side=I57zLphge1U , مقاله چرایی و چگونگی تحول در شرکتهای تلکام (1) محمدجواد سخایی؛ فابک ۱۷ /۰۳ /۱۳۹۶
[14] https://www.zoomit.ir
[15] 2015 Inspection of Ernst & Young LLP. (Headquartered in New York, New York). Issued by the. Public Company Accounting Oversight Board.
[16] https://www.statista.com/statistics/272014/global-social-networks-ranked-by-number-of-users/ (accessed on April 2018)
[17] https://www.gartner.com/smarterwithgartner/getting-business-leader-buy-in-for-bpm
[18] Hatem Dowidar: Delayering and transforming e& from a telco to a techco | McKinsey. December 9, 2022 | Interview
[19] https://www.itu.int/hub/2022/12/wrs-22-mobile-broadband-trends-from-3g-to-6g/
پینوشت
[1] Satellite Internet access
[2] این سرویس معمولا در مدار زمینایستا داده میشود. به طور کلی در تعریف این نوع از اینترنت باید گفت امواج از طریق ماهواره ارسال میشود و کاربر برای دریافت آن باید از تجهیزات مخصوص آن یعنی دیش و دریافت کننده امواج استفاده کند. اگر این نوع از اینترنت فراگیر شود احتمال تولید تجهیزات آن با قیمت کمتر وجود دارد.
[3] BPM
[4] مدیریت تداوم کسبوکار (BCMS)
[5] NBN
[6] Telecommunication Industry Association
[7] Mobile Virtual Network Operator
[8] International Telecommunication Union و TM Forum
[9] enhanced Telecom Operations Map
[10] Telecom Applications Map
[11] Shared Information Data model
[12] ROI
[13] Over-The-Top
[14] AI
