اپراتورهای مخابراتی در سالهای گذشته سرمایهگذاری عظیمی برای توسعه شبکه 5G داشتهاند. اما هنوز در کسب درآمد از آن موفق عمل نکرده و با چالشهایی همچون مدلهای بازگشت سرمایه نامشخص و ابهام در نحوه نقشآفرینی مواجه هستند. از طرفی، با توجه به گسترش کسبوکارهای دیجیتال و تنوع گسترده انواع خدمات دادهمحور، دسترسی به دادهها از چالشهای کلیدی کسبوکارها به شمار میرود و نظام حکمرانی در آنها عملکرد مناسبی نداشته و هنوز هم در بسیاری از موارد سازوکار مشخصی برای اشتراکگذاری دادهها دیده نشده است. این در حالی است که اپراتورهای مخابراتی صاحبان گنج عظیمی از دادهها و همچنین APIها هستند و در صورتی که بتوانند از روشهای سنتی تجارت خود عبور کرده و راهبردهای نوین تبادل APIها و دادههای شبکه خود را برگزینند میتوانند از فرصت ایجاد شده بهرهمند شده و بازده قابل توجهی از سرمایهگذاریهایشان در حوزه 5G بهدست آورند. در این مقاله بهطور مشخص به ظرفیت بالقوه APIهای شبکه در ایجاد فرصتهای درآمدزایی نوین برای اپراتورهای مخابراتی پرداخته و نقشهراهی برای بهرهمندی حداکثری از این فرصت ارائه میشود.
کلمات کلیدی: کسبوکار دیجیتال، API، خدمات دادهمحور، بازگشت سرمایه
1.مقدمه
اپراتورهای مخابراتی از سال 2018 نزدیک به 1 تریلیون دلار برای ارتقای شبکههای خود سرمایهگذاری کردهاند، اما همچنان بازگشت سرمایه مورد نظرشان محقق نشده و کماکان در حال تلاش برای ورود به بازارهای جدید و کسب درآمد از 5G از طریق روشهایی غیر از مدلهای سنتی درآمدزاییشان هستند. اگرچه اپراتورهای مخابراتی درک کردهاند که درآمدزایی در روزگار دیجیتال نسبت به آنچه در گذشته اتفاق میافتاد، متفاوت بوده و نیاز مبرم به تغییر سبک نگاهشان به بازار و مشتری دارد، اما میزان وفقپذیری ساختارهای سنتی شکلگرفته در آنها برای مواجهه با چالشهای ورود به بازارهای جدید که بازیگران قدرتمندی نیز هماکنون در آن در حال فعالیتاند، همچنان نگرانکننده است. این امر مشابه روند طی شده توسط اپراتورها در 20 سال گذشته است که نتوانستند از فرصتهای درآمدزایی از خدماتی مانند پخش ویدئو و پیامهای سازمانی بهره لازم را ببرند و بازیگران دیگر نظیر OTT[1]ها با استفاده از زیرساختهای ایجاد شده توسط اپراتورها توانستند فرصتهای منحصربهفرد درآمدزایی و خلق ثروت را ایجاد کنند. اکنون نیز اپراتورهای مخابراتی در در معرض خطر از دست دادن فرصت استخراج ارزش از قابلیتهای منحصر به فرد 5G قرار دارند.
در این میان، یکی از مواردی که به نظر میرسد اپراتورهای مخابراتی میتوانند از آن درآمدزایی گستردهای داشته باشند، رابطهای برنامهنویسی برنامههای کاربردی[2] (API) شبکه است. APIهای شبکه قطعات پازلی هستند که برنامهها را به یکدیگر و شبکههای مخابراتی متصل میکنند.
به این ترتیب، آنها برای شرکتهایی که به طور یکپارچه از قابلیتهای قدرتمند 5G برای توسعه صدها کاربرد بالقوه مانند جلوگیری از کلاهبرداری کارتهای اعتباری، کنفرانس ویدیویی بدون اختلال، تعاملات متاواژه و سرگرمی استفاده میکنند، حیاتی هستند.
اگر توسعهدهندگان[3] به APIهای مناسب از شبکه دسترسی ساز و کار یافتهای داشته باشند، میتوانند برنامهها و خدمات مبتنی بر قابلیتهای منحصربهفرد 5G ایجاد کنند که از ویژگیهایی مانند سرعت بسیار بالا، اتصال با تأخیر بسیار پایین، سرعت بهمیزان درخواست و محاسبات لبهای بهرهمند باشد.
علاوه بر بهبود شرایط ارائه کاربردها از حالت امروزی، APIهای شبکه میتوانند پایه و اساس ارائه کاربردهای کاملاً جدید و نوآورانه را ایجاد کنند. بهعنوان مثال، تجهیزات کنترل از راه دور، وسایل نقلیه نیمه خودران، رباتهای خودران در محیطهای تولید و بازیهای واقعیت افزوده از مواردی هستند که میتوانند ارزش قابل توجهی در طیف گستردهای از صنایع ایجاد کنند.
اپراتورهای مخابراتی با بهرهگیری از فرصتهای بالقوه موجود در منابع گسترده خود مانند APIها بهمنظور فعالسازی نوآوری در ارائه خدمات و مدلهای درآمدزایی، میتوانند خود را به عنوان شرکای راهبردی برای شرکتهایی که به دنبال تسریع تحولات دیجیتالی خود هستند، قرار دهند.
براساس گزارش موسسه مشاورهای مکنزی، در طول پنج تا هفت سال آینده بازار API شبکه ظرفیت ایجاد حدود 100 تا 300 میلیارد دلار درآمد مرتبط با اتصال و محاسبات لبه برای اپراتورها دارد (شکل 1).
اما اپراتورهای مخابراتی تنها بازیگرانی نیستند که برای نقشآفرینی در این عرصه سودآور رقابت میکنند. در واقع، با وجود ساختار بازار در حال حاضر، آنها دو سوم ارزش خلق شده را به دیگر بازیگران اکوسیستم، مانند ارائهدهندگان ابر و تجمیعکنندههای API واگذار میکنند، که یادآور تجربه ناامیدکننده صنعت در دو دهه گذشته است.
در این مسیر، اپراتورها باید توجه داشته باشند که برای رسیدن به سطح بالایی از پیشبینی بازار و نقشآفرینی، تقریباً به طور قطع نیازمند بازنگری در بسیاری از روشهای سنتی تجارت و درآمدزایی خود هستند. البته مهمتر از تغییرات ساختاری، نیاز به بازنگری اپراتورها در روشهای همکاری است. بهطوری که بتوانند با گستره عظیمی از بازیگران حوزه دیجیتال در سراسر زنجیره ارزش – اعم از فروشندگان، یکپارچهسازان سیستمها، توسعهدهندگان سازمانی و ارائهدهندگان خدمات دیجیتال- همکاری موثر داشته تا بتوانند در سمت عرضه، مجموعه قدرتمند و منحصربهفردی از APIها ایجاد کنند و از این طریق تقاضای بازار را تحریک نموده و ساختارهای جدیدی را در بازار توسعه دهند.
در این راستا، چابکی و سرعت عمل اپراتورها در تشکیل چارچوبهای همکاری و تنظیم سازوکارهای قانونمند تبادل API با بیش از 500 شرکت مخابراتی در جهان از اهمیت بسزایی برخوردار خواهد بود. اگر اپراتورها به سرعت با استانداردهای رایج برای ایجاد APIهایی که به طور یکپارچه در شبکههای جهانی کار میکنند با یکدیگر هماهنگ نشوند، بعید است که در بین توسعهدهندگان سازمانی مورد توجه قرار گیرند.
در این مقاله نقشه راهی بهمنظور راهنمایی اپراتورها برای بهرهمندی حداکثری از ارزش نهفته در APIهای شبکه ارائه میشود. اگر اپراتورها هماکنون حرکت کنند، حتماً فرصت برای استفاده از بهرهبرداری از ارزشهای API شبکه را خواهند داشت. این در حالی است که، تأخیر میتواند منجر به این موضوع شود که این قلمرو پربار به تعداد انگشتشماری از بزرگترین رقبای اپراتورها و به دیگر بازیگران صنعت واگذار شود.
2. نقشه راه ارزشآفرینی از APIهای شبکههای مخابراتی
با تحلیل گزارشها میتوان دریافت، اپراتورهای مخابراتی هنوز نتوانستهاند اکثریت کسبوکارها و مشتریان نهایی را جهت پرداخت هزینههای بیشتر برای اتصال به 5G ترغیب کنند. در واقع مجموعهای از شواهد نشان میدهد که مشتریان سازمانی و همچنین مشتریان B2C درصورتی مایل به پرداخت هزینههای بالاتر هستند که فناوری 5G در کاربردهایی نمایان شود که نیاز روزشان را مرتفع میسازد. به بیان دیگر، مشتریان ارزش را در تجارب و کاربردهای توسعه یافته میبینند نه صرفاً در سرعت و کیفیت برقراری ارتباط.
در این راستا، در گزارشی از مکنزی نشان داده شده است که 14 درصد از افراد 18 تا 24 ساله حاضرند برای بستههای 5G که میتواند به طور موقت تجربه بازی یا پخش ویدیو را بهبود بخشد، هزینه کنند و در صورت هزینه، به طور متوسط هفت بار در ماه از آنها استفاده میکنند. علاوه بر این، 15 تا 20 درصد از مشتریان گفتهاند که مایلند بین 7.5 تا 15 درصد بیشتر برای طرحهای 5G “کلاس تجاری[4]” پول پرداخت کنند.
APIهای شبکه امکان ایجاد اشتراکها، خدمات و برنامههایی را فراهم میکنند که ارزش پیشنهادی 5G را از مفهوم انتزاعی اتصال پیشرفته دور کرده و به سمت تجربیات دنیای واقعی مد نظر مشتریان سوق میدهد.
با این حال، وقتی صحبت از APIهای شبکه میشود، صنعت مخابرات با معضل کلاسیک مرغ و تخم مرغ مواجه است. بدون تقاضای قوی از سوی شرکتها و صنایع، اکثر اپراتورهای مخابراتی برای سرمایهگذاری در این زمینه مردد میمانند. از طرفی تا زمانی که عرضه قوی از APIهای کاربرپسند و کاملاً قابل تعامل – و پایلوتهای اثبات کننده ارزش آنها -ارائه نشود، شرکت ها از طرق دیگر درصدد برآوردن نیازهای خود برمیآیند.
در ادامه این گزارش، رهنمودها و اقداماتی ارائه میشوند که اپراتورهای مخابراتی را در بازگشایی قفل درآمدزایی 5G کمک کرده و به آنها نقشی محوری در ارائه راهحلهای دیجیتالی نسل آینده خواهد داد. یکی از این اقدامات پراهمیت ساخت و پرورش بازار نوپای API شبکه با شکلدهی عرضه و تقاضا است. هنگامی که عرضه و تقاضا برقرار شود، اپراتورهای مخابراتی میتوانند بازارسازی و شکلدهی به اکوسیستمها را آغاز کنند. این امر به آنها اجازه میدهد تا سهم خود را از ارزشهای قابل ارائه توسط APIهای شبکه به حداکثر برسانند.
شکل 1: ظرفیت درآمدزایی مبتنی بر API های شبکه به تفکیک صنایع برای 5 تا 7 سال آینده، اعداد به میلیارد دلار هستند [1]
2.1. استانداردسازی و ایجاد تعاریف مشترک API برای اطمینان از قابلیت همکاری جهانی
در حالی که فرصتهای نامحدودی برای بهبود تجربه مشتری از طریق APIهای شبکه وجود دارد، توسعهدهندگان و شرکتها به مقیاسپذیری اهمیت بالایی میدهند و قابلیت همکاری[5] بین اپراتورها برای مقیاسپذیری امری بسیار مهم است. بنابراین، بدون مجموعهای از APIهای شبکه و اطمینان از اینکه آنها در سراسر شبکهها و مناطق جغرافیایی تحت پوشش کار میکنند، بعید است شرکتها در این زمینه سرمایهگذاری کنند. پس توجه به موضوع فراگیری امری مهم و اجتناب ناپذیر در درآمدزایی از APIها است.
بر این اساس، تلاشهای اولیه برای تقویت همکاری در سراسر صنعت مخابرات جهانی صورت گرفته است. در برجستهترین مثال، GSMA، که یک انجمن معتبر در صنعت اکوسیستم تلفن همراه است، با بنیاد لینوکس، که یک سازمان خصوصی توسعهدهنده نرمافزار متنباز است ، برای ایجاد CAMARA، یک پروژه منبع باز با تمرکز بر توسعه مجموعهای از APIهای شبکه استاندارد، همکاری کرده است. CAMARA تعاریف مشترکی برای APIها ایجاد میکند تا توسعه دهندگان بتوانند از یک کد واحد برای دسترسی به قابلیت های 5G در سراسر شبکهها استفاده کنند.
GSMA همچنین یک ابتکار موازی به نام Open Gateway برای شناسایی APIهای با بیشترین ظرفیت بهکارگیری در کاربردهای تجاری نوین و تشویق شرکتهای مخابراتی برای معرفی آنها با استفاده از استانداردهای CAMARA، راهاندازی کرده است. Open Gateway از سیستم پرداخت SWIFT الهام گرفته شده است که شبکه ارتباطی امن برای انتقال وجوه است که توسط 239 بانک در 15 کشور توسعه یافته و اکنون در اکثر تراکنشهای با ارزش بالا در سراسر جهان استفاده میشود.
اگرچه هنوز Open Gateway از نظر دسترسی و مقیاس محدود است، کاربردهایی مبتنی بر آن در حال شکلگیری است. در ماه نوامبر، سه اپراتور برزیلی Claro، TIM Brasil و Vivo (Telefônica Brasil) پروژه مشترکی را برای راهاندازی سه API CAMARA برای بهبود امنیت دیجیتال آغاز کردند. اپراتورها در این پروژه با Infobip به عنوان یکپارچهساز فنی و Microsoft Azure به عنوان ارائهدهنده پلتفرم خدمات همکاری میکنند.
با این وجود، در حالی که بیش از 40 اپراتور پیشرو جهان با پذیرش استانداردهای API CAMARA موافقت کردهاند، تعداد کمی از آنها APIهای CAMARA را در اختیار توسعهدهندگان برای استفاده تجاری قرار دادهاند.
از جمله دلایل این بیمیلی، احتیاط اپراتورها در سرمایهگذاری در بازارهای نوپا و عدم اطمینان در مورد مدلهای کسبوکاری جدید است. علاوه بر این، ممکن است اپراتورهای دارای شبکههای برتر نیز نگران باشند که با اشتراکگذاری APIها مزیت رقابتی آنها از بین برود.
اما این صنعت در خلق ارزش از APIهای شبکه خود میتواند به گذشته نیز رجوع کند؛ جاهایی که شکست در همکاری فرصتهای قابل توجهی را از بین برد. بهطور مثال در سال 2009 که واتساپ معرفی شد، اپراتورهای مخابراتی از مشتریان به ازای هر پیام متنی که ارسال میکردند، مبلغی دریافت میکردند. این در حالی است که اپراتورها میتوانستند محصولی ایجاد کنند که به مردم امکان دهد از اینترنت بهصورت رایگان برای ارسال پیامک، عکس و فیلم استفاده کنند. اما آنها تمایلی به چشمپوشی از درآمدهای پرسود پیامکی نداشته و در هماهنگی با استانداردهای رایج برای اطمینان از قابلیت همکاری کند بودند. آنها زمانی به توافق رسیدند که بیشتر حجم پیامرسانی به واتساپ (که در حال حاضر ارزش آن 50 تا 100 میلیارد دلار تخمین زده میشود، اگر بیشتر نباشد) و iMessage منتقل شده بود.
برخی از اپراتورها با معرفی APIهای CAMARA در شبکههای خود رویکرد متفاوتی در پیش گرفتهاند. بهعنوان نمونه، در سپتامبر 2023، Deutsche Telekom و Vonage پلتفرم MagentaBusiness APIs را راهاندازی کردند، پلتفرمی که به توسعهدهندگان و کسبوکارها اجازه میدهد برنامهها و خدماتی را با استفاده از APIهای CAMARA بسازند که به شبکه Deutsche Telekom دسترسی دارند. این رویکرد قابلیت همکاری لازم را ایجاد نمیکند، اما به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا APIهای CAMARA در شبکه واقعی این اپراتور را آزمایش کنند.
حتی اگر اپراتورهای مخابراتی بر روی اصل داشتن استانداردهای مشترک API توافق کنند، ممکن است در مورد نحوه تعریف سطوح عملکرد APIهای خاص (مثلاً تأخیر پنج در مقابل هفت میلیثانیه) اختلاف نظر داشته باشند. مسئله قیمتگذاری نیز میتواند محل ایجاد مناقشه باشد. این در حالی است که دریافت خدمات جهانی با قیمت یکسان برای کاربران بسیار آسانتر است. مقررات متفاوت کشورها در مورد الزامات دادهای نیز میتواند عارضهای دیگر در این مسیر باشد. با این حال، اگر اپراتورها از ابتکاراتی مانند Open Gateway برای دستیابی به توافق بر روی مجموعهای از APIهای هماهنگ استفاده کنند، میتوانند با ایجاد راهحلهای نوآورانه خود را متمایز نمایند.
2.2. توافق در اولویتبندی و زمان عرضه
برای جلب توجه توسعهدهندگان سازمانی و ارائه مقیاسپذیری مورد نظر آنها، اپراتورهای مخابراتی میتوانند از طریق ارائه جدول زمانی گستردهای در سطح صنعت، با جزئیات مشخص کنند که کدام APIهای را با چه ترتیبی، در کدام مناطق جغرافیایی و دقیقاً چه زمانی منتشر میکنند. در این مسیر، طرحهای نوآورانهای مانند Open Gateway از GSMA میتوانند نقشی کلیدی در گرد هم آوردن رهبران مخابراتی ایفا کنند تا تعیین کنند کدام APIهای با چه اولویتبندی عرضه شده و یک جدول زمانی مشخص برای ارائه آنها ایجاد کنند.
پیش از آنکه اپراتورهای مخابراتی بحثهای اساسی تهیه نقشه راه را آغاز کنند، لازم است پروتکلهای تصمیمگیری شفافی را ایجاد کنند، زیرا در حین کار برای ترسیم یک نقشه راه هماهنگ و متحد، ناگزیر با مواردی مواجه میشوند که نیاز به اتحاد رای خواهند داشت. برای مثال، اپراتورها ممکن است اولویتهای راهبردی متفاوتی بر اساس نیازهای مشتریان فعلی، نقاط قوت اکوسیستمهای شریک خود، یا تواناییهای سیستمهایشان برای پشتیبانی از APIهای خاص بدون ارتقاء پرهزینه داشته باشند که تمام این موارد لازم است پیش از ترسیم نقشه راه و زمانبندی به توافق رسیده شود.
اپراتورهای مخابراتی همچنین ممکن است بخواهند APIهایی را که بر مزیتهای رقابتی موجود آنها تأکید میکنند در اولویت قرار دهند. به عنوان مثال، آنهایی که سرمایهگذاری زیادی روی شبکه مستقل [6]5G (5G SA) انجام دادهاند، ممکن است بخواهند روی APIهایی تمرکز کنند که فقط شبکههای پیچیده میتوانند آن را فعال کنند، مانند خدمات ارائه کیفیت مبتنی بر تقاضا[7]. اما آنهایی که هسته SA ندارند احتمالاً APIهای سادهتری مانند تأیید موقعیت مکانی، تأیید شماره و تعویض سیمکارت را در اولویت قرار دهند. در نهایت، اپراتورهای مخابراتی ممکن است برآوردهای بسیار متفاوتی از ظرفیت بازار هر API و احتمال افزایش درآمدهای اتصال داشته باشند. این شکاف را میتوان با سرمایهگذاری مشترک در تحقیقات بازار که همه را در یک گروه قرار داده و به دنبال تحول بازار است، کاهش داد.
2.2.1. ملاحظات کلیدی در اولویتبندی APIها
سنجیدن ملاحظات زیر میتواند برای اپراتورهای مخابراتی در مسیر توافق بر سر اولویتهای انتشار APIهای شبکه سودمند باشد.
- کاربردهای قابل اجرا: مؤثرترین راه برای تحریک تقاضا درخصوص APIها، نشان دادن این مورد است که در چه موضوعی API میتواند به شرکتها کمک کند. در بررسی اینکه کدام APIها باید در اولویت قرار گیرند، اپراتورها باید در نظر بگیرند که هر API به کدامیک از کاربردها مرتبط بوده و عملیاتی شدن این کاربردها برای شرکتها چقدر دشوار خواهد بود. بهعنوان مثال، بانکها به راحتی میتوانند با ادغام APIهای مکانی در فرایندهای موجود برای ارتقاء قابلیت جلوگیری از تقلب اقدام کنند. اما بهکارگیری APIهای ارائه خدمات مبتنی بر تقاضا که به پزشکان اجازه میدهد تا بیماران را در زمان حضور در آمبولانس از طریق ویدئو معاینه کنند، برای بیمارستانها بسیار پیچیدهتر است؛ زیرا این امر نیازمند تجدید نظرهای گسترده در فرایندهای فعلی بیمارستانها است.
- تقاضای بازار: این ارزیابی شامل میزان تقاضای بازار برای برنامهها و خدماتی است که از APIهای مختلف استفاده میکنند. موضوع دیگر دارای اهمیت این است که کدام صنایع بیشتر مشتاق قابلیتهایی هستند که APIها میتوانند فعال کنند و آیا شواهدی وجود دارد که شرکتهای این صنایع مایل به سرمایهگذاری در این زمینه هستند یا خیر.
- پیامدها برای درآمدهای ناشی از پوششدهی مخابراتی: برخی از APIها کاربردهایی را امکانپذیر میکنند که توسعه آنها منجر به افزایش استفاده از بستههای مخابراتی توسط شرکتها و مشتریان آنها میشود. اگر شرکتها در حال حاضر علاقهای به این APIها ابراز نمیکنند نیز اپراتورهای مخابراتی باید این بازارها را موردنظر قرار داده و ارزیابی کنند که آیا سرمایهگذاری در ایجاد بازاری که به طور بالقوه میتواند درآمدهای اتصال را افزایش دهد، منطقی است یا خیر.
- الزامات شبکه: ارائه برخی از APIها به شبکههای مخابراتی پیشرفتهتری نیاز دارند. به عنوان مثال، APIهای مرتبط با ارائه خدمات مبتنی بر تقاضا با کیفیتهای متفاوت، به هسته SA نیاز دارند که بهطور گسترده در برخی بازارها از جمله آمریکای شمالی در دسترس است، اما هنوز در بسیاری از بازارهای دیگر در دسترس نیست.
- چشمانداز منطقهای: در حالی که سناریوی ایدهآل این است که APIها در مقیاس جهانی با هم همکاری داشته باشند، توسعهدهندگان و شرکتها به قابلیت کار کردن APIها برای کاربران در یک منطقه جغرافیایی خاص نیز اهمیت میدهند. اگر APIها بر اساس کشور یا منطقه معرفی شوند، شرکتها میتوانند کاربردها را برای همه مشتریان در آن کشور یا منطقه فعال کنند و به طور بالقوه در سایر نقاط جهان نیز شتاب ایجاد کنند. از نقطه نظر منطقهای، بازار آمریکای شمالی دارای ویژگیهایی است که تمرکز روی آن را جذاب میکند. اندازه بزرگ بازار، زیرساخت شبکه 5G SA، تعداد کمی از بازیگران اصلی مخابراتی و جامعه توسعهدهندگان بزرگ از مواردی است که منجر به جذابیت این منطقه برای تمرکز توسعه کاربردهای API محور میشود.
- رقابت از سوی بازیگران غیر مخابراتی: اپراتورهای مخابراتی ممکن است در نظر داشته باشند که کدام APIها کاربردهایی را امکانپذیر میسازد که بازیگران کلیدی دیگر یا سایر رقبا در حال حاضر سعی در رسیدن به آنها دارند و این تلاشها چقدر موفقیتآمیز بوده است. برای مثال، Starlink در حال حاضر از ماهوارههای LEO برای کمک به شرکتها برای نظارت از راه دور و مدیریت ناوگان خودروهای خود استفاده میکند. با توجه به وضعیت رقابت و ارزش پیشبینیشده در خطر، اپراتورهای مخابراتی ممکن است این مناطق را در اولویت قرار دهند یا در عوض، آنها را به رقبا واگذار کرده و بر مناطقی که اکتشاف نشدهاند تمرکز کنند.
اپراتورهای مخابراتی باید با ارزیابی ملاحظات کلیدی از میان تمام گزینههای محتمل، مجموعه APIهایی را که بهترین موقعیت را برای معرفی به بازار دارند برگزینند. به طور کلی، به نظر میرسد دو دسته اصلی از APIها گزینههای محتملی برای اپراتورهای مخابراتی برای اولویتدهی اولیه باشند.
گروه اول، APIهای ساده مرتبط با مکانیابی و جلوگیری از تقلب هستند که پیادهسازی آنها آسان بوده و کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف از جمله بانکداری، فینتک و بیمه دارند. بازی موبایل، برنامههای اشتراکگذاری وسایل سواری، تأیید موقعیت مکانی در حملونقل و تدارکات و تأیید شماره در شبکههای رسانههای اجتماعی که میتواند نیاز به فرآیندهای احراز هویت دست و پاگیر را کاهش دهد؛ مثالهایی از این دسته هستند. دسته دیگر APIهای ارائه خدمات مبتنی بر تقاضا با کیفیتهای متفاوت هستند که پهنای باند بیشتری را برای برنامههای خاص ارائه میدهند و میتوانند درآمد قابل توجهی از اتصال ایجاد کنند. این حوزههای اولویتدار میتوانند بهعنوان نقاط اثبات ارزشمندی APIها عمل کنند. اپراتورهای مخابراتی همچنین میتوانند در وهله بعد بر روی APIهایی تمرکز کنند که به آنها در دسترسی به بازارهای محاسبات لبه، ابر و فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) کمک میکنند.
2.3. تحریک تقاضا در بین توسعهدهندگان سازمانی و مستقل
ارزش فوقالعادهای از APIهای شبکه در سمت صنایع و شرکتها نهفته است. توسعهدهندگان خدمات، ذینفعان بسیار مهمی برای شروع این مسیر هستند و اپراتورها باید آنها را مورد توجه ویژه قرار دهند، زیرا آنها در بهترین موقعیت برای درک انواع محصولات و کاربردهای APIهای شبکه هستند. آنها عملاً مسئول یکپارچهسازی APIها در محصولات و خدمات خود هستند.
اپراتورهای مخابراتی همچنین بایستی در میان توسعهدهندگان سازمانی و توسعهدهندگان مستقل، که یکی دیگر از منابع حیاتی نوآوری هستند، انگیزه بهرهگیری از APIها را ایجاد کنند. این روابط میتواند به اپراتورها بینش ارزشمندی در مورد نیازهای در حال تحول توسعهدهندگان و نقاط چالشبرانگیز آنها بدهد.
تا به حال، هایپرمقیاسکنندهها و شرکتهای فناور در ایجاد روابط قوی با جامعه توسعهدهندگان جهانی عملکرد بهتری نسبت به اپراتورهای مخابراتی داشتهاند. نمونه بارز این موضوع Twilio است، یک شرکت ارتباطات ابری که پلتفرم تعامل با مشتری آن توسط بیش از ده میلیون توسعه دهنده در سراسر جهان استفاده میشود. تصمیم این شرکت برای اولویتدهی به برقراری روابط موثر با توسعهدهندهها از ابتدا برای موفقیت آن بسیار مهم بوده است. Twilio اکنون پنج تیم دارد که به جنبههای مختلف این کار اختصاص داده شدهاند: روابط توسعهدهندهها در سراسر جهان، توانمندسازی توسعهدهنده، محتوای سازنده، تجربه جامعه و تشویق و ارضای اکوسیستم.
در سالهای اخیر، بسیاری از اپراتورهای مخابراتی سعی کردهاند با ساختن پلتفرمهایی که امکان دسترسی به APIهای خاص شبکه را فراهم میسازد، با توسعهدهندگان ارتباط برقرار کنند. البته این تلاشها تا حد زیادی با شکست مواجه شدهاند، زیرا اپراتورهای مخابراتی نتوانستهاند قابلیت همکاری بین شبکهای را که برای توسعهدهندگان مهم است، ارائه دهند. اگر این موضوع اصلاح شود، اپراتورهای مخابراتی میتوانند خود را با پیشنهاد بسیار جذابتری جانمایی کنند. در این صورت، آنها باید راهبردهای متمرکز بر توسعهدهندگان را اتخاذ کنند که به موفقیت نرمافزار بهعنوان سرویس (SaaS) و سایر محصولات مبتنی بر ابر، از جمله موارد زیر کمک میکند:
- طرحهای «freemium» که دسترسی اولیه را بدون هیچ هزینهای به توسعهدهندگان ارائه میکنند و سپس برای ویژگیهای ارتقا یافته هزینه دریافت میکنند و منع استفاده را از بین میبرند.
- برنامههای آموزشی توسعهدهندگان که آگاهی از قابلیتهای 5G را افزایش میدهند، موارد استفاده از API موجود را نشان میدهند و توسعهدهندگان را در مورد جنبههای فنی ادغام APIهای شبکه در برنامهها، محصولات و خدمات خود راهنمایی میکنند.
- تیمهای پشتیبانی شبانهروزی برای کمک به توسعهدهندگان در تمام نقاط جهان هنگام ساخت برنامههایی که از APIهای شبکه استفاده میکنند.
- مشارکت دانشگاهی که شامل آموزش دانشجویان علوم کامپیوتر و مهندسی نرم افزار در APIهای شبکه و ارائه دسترسی رایگان به پلتفرمهای API است.
- ایجاد “پیشرو” توسعهدهنده برای شکلگیری حرکت متحدانه در جامعه توسعه دهندگان جهانی.
- پلتفرمهای سلفسرویس ساده که اجازه میدهد توسعهدهندگان مستقل به آسانی با ساخت برنامههایی از APIهای شبکه استفاده کنند (پشتیبانگیری شده توسط یک فرآیند پرداخت ساده، به طوری که توسعهدهندگان نیازی به امضای قراردادهای پیچیده و طولانیمدت نداشته باشند).
- ایجاد مشارکت با شرکتها برای آموزش تیمها در مورد ظرفیت APIهای شبکه برای ایجاد ارزش در صنعت خود، توسعه مشترک کاربردهای خاص صنعت و نشان دادن اینکه چگونه APIهای شبکه میتوانند اهداف تجاری را برآورده کنند.
پیشبینی طیف کامل کاربردهایی که APIهای شبکه در آینده فعال خواهند کرد تقریباً غیرممکن است. اما اپراتورهای مخابراتی که در میان توسعهدهندگان هیجان ایجاد میکند و تجربه آنها را بی نقص میکند، میتواند شرایط را برای شکوفایی نوآوری و آزمایش ایجاد کند.
2.4. توسعه و ایجاد ساختارهای جدید بازار
با توسعه بازار API شبکه، فرصت مناسبی برای ایجاد ساختارهای بازار جدید برای اپراتورهای مخابراتی ایجاد میشود که به واسطه آن میتوانند نقش خود را فراتر از ارائهدهنده اتصال مخابراتی گسترش داده و موج بعدی دیجیتالی شدن را شکل دهند. در راستای ایجاد بازار API شبکه، احتمالاً دو ساختار بازار زیر توسعه خواهند یافت:
- مدل تجمیعی: ساختار رایج برای پخشکنندههای پلتفرم ارتباطی بهعنوان سرویس[8] (CPaaS) یک مدل تجمیعشده است که در آن یک شخص ثالث یک هاب یا پلتفرم مرکزی را برای APIهای مرتبط راهاندازی میکند. این مدل دسترسی به APIها را برای توسعهدهندگان نسبتاً آسان و مقرون به صرفه میکند. البته اگرچه به وسیله این مدل میتوان یک بازار بزرگ و جهانی با شرکتکنندگان زیادی ایجاد کرد، اما ریسک بالقوهای نیز دارد. تجمیعکنندهها ممکن است به طور مستقل روابطی با توسعهدهنده ایجاد کنند و تنها نقش تامینکننده اتصال را به اپراتورها واگذار کنند. اگر تجمیع به مدلی استاندارد برای ارائه APIهای شبکه تبدیل شود، اپراتورها بر اساس مدلهای مشارکتی برد-برد با تجمیعکنندهها یکپارچه شده و راهحلهای جدید و ارزش افزوده در یک سطح بالاتر از APIهای تجمیع شده ساخته خواهد شد. این رویکرد برای اپراتورها موجب بهرهگیری از مزیت دسترسی جهانی تجمیعکنندهها شده و در عین حال به آنها اجازه میدهد تا نقش مرکزی خود را با توسعهدهندگان و شرکتها حفظ کنند.
- مدل فدرال: ساختاری که بر قابلیتهای رومینگ بینالمللی حاکم است، یک مدل فدرال است که در آن اپراتورها بدون کمک ارائهدهنده شخص ثالث (مانند آنچه در مدل تجمیعی است) پشت صحنه را هماهنگ میکنند. این رویکرد به اپراتورها اجازه میدهد تا نقش بزرگتری در اکوسیستم ایفا کنند. به عنوان مثال، یک API مربوط به پرداخت میتواند اپراتورها را قادر سازد تا بخشی از اکوسیستم پرداخت را تصرف کنند. یک API که به شناسایی نزدیکترین گره محاسباتی لبه کمک میکند، میتواند با راهحلهای محاسباتی لبهای همراه شود که زیرساخت لبه خود شرکتهای مخابراتی یا قابلیتهایی را که شرکتهای مخابراتی از hyperscaler خریداری میکنند، استفاده میکند. البته اگرچه این مدل امیدوارکننده است، اپراتورها را ملزم میکند تا در ساخت پلتفرمهای توسعهدهنده خود سرمایهگذاری بیشتری کنند و با مجموعه پیچیدهای از قراردادهای یک به یک با یکدیگر مذاکره کنند. همچنین خطر بیشتری وجود دارد که توسعهدهندگان با مجموعهای از APIهای چندپارهتر و ناهماهنگتر مواجه شوند.
در پایان، هر دو مدل احتمالاً همزیستی خواهند داشت. در حالی که مدل تجمیعی برای کاربردهای سطح جهانی سمت مصرف کننده که مشترک بودن و سهولت اجرا مهمتر از کیفیت عملکرد است، مناسبتر است، مدل فدرال برای موارد استفاده محلی و با کارایی بالا مناسبتر است. مدل فدرال در نهایت ممکن است در پیادهسازی آسانتر نیز باشد، زیرا تعداد توافقهای یک طرفه را که هر شرکت مخابراتی باید با ارائهدهنده شخص ثالث (یا تجمیعکننده) منعقد کند، محدود میکند و به کسانی که قابلیتهای برتر دارند اجازه میدهد تا به مزیتهای رقابتی خود متمایل شوند.
نتیجهگیری
با توسعه اکوسیستم و پدیدار شدن ساختارهای جدید، اتخاذ رویکرد تحول محور و چابک در راستای جذب راهکارهای جدید درآمدزایی و استفاده بهینه از منابع برای اپراتورهای مخابراتی امری ضروری میشود؛ که در جهت پاسخگویی به آن در صورت لزوم بایستی اصلاحاتی را نیز انجام دهند. صرف نظر از اینکه بازار چگونه تکامل مییابد، اپراتورهای مخابراتی میتوانند اکوسیستم خود را با سرمایهگذاری در قابلیتهای فروش ویژه APIهای شبکه، همکاری با فروشندگان نرمافزار مستقل و یکپارچهکنندههای سیستم و اولویتبندی نیازهای توسعهدهندگان بهبود بخشند.
APIهای شبکه میتوانند کلیدی باشند که به اپراتورهای مخابراتی اجازه میدهد تا قفل کسب درآمد از 5G را باز کنند. به این منظور، اپراتورهای مخابراتی باید با هدف ایجاد بازار قابل اتکا برای خود با یکدیگر همکاری کرده تا یک عرضه مطمئن از APIهای کاملاً قابل تعامل را ممکن سازند. با بهرهگیری از APIهای شبکه، شرکتها قادر خواهند بود تا از قابلیتهای قدرتمند 5G برای کاربردهای متنوعی نظیر محدود کردن کلاهبرداری، تضمین پهنای باند برای برنامههای کاربردی حیاتی و تعاملات و بینشهای بلادرنگ بهره ببرند. اما اگر اپراتورهای مخابراتی نتوانند با یکدیگر هماهنگ شده و تعاملات سازنده شکل دهند، سازمانها برای برآورده کردن نیازهای خود به سراغ دیگر بازیگران رفته و اپراتورها بار دیگر تنها تماشاکننده درآمدزاییهای این بازار پرسود خواهند بود. در این گزارش، به اهمیت بازار APIهای شبکه پرداخته و نقشه راهی برای بهرهبرداری حداکثری از فرصتهای نهفته در این بازار برای اپراتورها ارائه شد. همچنین به ملاحظات کلیدی که اپراتورها باید در این مسیر در نظر داشته باشند نیز پرداخته شده است.
منابع
[1] What it will take for telcos to unlock value from network APIs, McKinsey & Company, February 2024.
پینوشت
[1] Over-the-top
[2] Application Programming Interface
[3] Developers
[4] Business class
[5] Interoperability
[6] 5G Stand Alone
[7] Quality on demand
[8] Communications-Platform-as-a Service
