راه‌کارهای دیجیتال  و مراقبت‌های بهداشتی از راه دور

چکیده:همه‌گیری کرونا در سال 2020 تمایل به استفاده از راه‌کارهای دیجیتال و مراقبت‌های بهداشتی از راه دور را به شکل فزاینده‌ای افزایش داد. افزایش متوسط سن جوامع پیشرفته نیز موتور محرکه دیگری برای گسترش نیاز به مراقبت‌های بهداشتی از راه دور شده است. سلامت دیجیتال با عناصر درمان از راه‌دور، تلفن‌های همراه و کاربردهای روی آن، تجهیزات پوشیدنی، رباتیک، واقعیت مجازی، تحلیل کلان‌داده و هوش‌مصنوعی نقطه‌ عطفی است که اپراتورهای تلفن همراه به جهت دارا بودن زیرساخت‌های شبکه بی‌سیم و توان پردازش بالا می‌توانند نقش موثری در آن داشته باشند. از طرفی برخی کاربردهای پزشکی در 5G مانند URLLC^[1] با چشم‌انداز ارائه خدمات در حوزه سلامت هوشمند از راه دور ارائه شده‌اند که اپراتورها می‌توانند نقش بسیار موثری در آن می‌توانند ایفا کنند.

با توجه به اینکه مطابق گزارشات جهانی، حوزه سلامت، کمترین میزان حضور فناوری اطلاعات و دیجیتال شدن را تجربه کرده است، حضور فناوری اطلاعات و تحلیل داده در این حوزه می‌توانند مشکلات بزرگی در این حوزه را حل‌وفصل نماید. اپراتورهای تلفن همراه نیز به جهت دارا بودن شبکه گسترده منابع انسانی و نقاط دسترسی فیزیکی در سطح کشور و الزام قوانین رگولاتوری در حوزه فعالیتشان در راستای تضمین حریم خصوصی و حفظ داده‌های سلامت مشتریان می‌توانند بسیار موفق عمل نمایند. در این مقاله به بررسی کاربردهای مختلف حوزه سلامت دیجیتال و نقش‌آفرینی اپراتورهای تلفن همراه در توسعه چنین کسب‌وکارهایی با اشاره به برخی نمونه‌های موردی موفق در دنیا پرداخته شده است.

کلمات‌کلیدی: سلامت هوشمند، درمان از راه دور، اپراتورهای تلفن همراه، امنیت و حریم خصوصی، ابزارهای نظارت پوشیدنی، مراقبت‌های بهداشتی هوشمند و اپراتورهای تلفن همراه

ردپای اپراتورها در توسعه کسب‌وکارهای حوزه سلامت

در کشور تایلند از مدت‌ها قبل (قبل از سال 2018) سعی شده است که ارجاع بیماران به پزشک به کمک گوشی تلفن همراه انجام شود [1]. همچنین کشورهایی مثل تانزانیا و پاکستان نیز خصوصاً با گسترش کرونا تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه خدمات مشاوره و ویزیت تلفنی بیماران به کمک تلفن همراه صورت دادند [2]. کرونا و 5G دو عامل مهم برای تصمیم به تقویت زیرساخت‌های نظارت هوشمند و درمان از راه دور بودند. علاوه بر آن پیری جوامع پیشرفته مانند ژاپن و بالا بودن هزینه‌های درمان افراد مسن، کشورها را به سمت تحول دیجیتال در حوزه سلامت هوشمند و مراقبت‌های بهداشتی از راه دور سوق داده است.

برای حضور در کسب‌وکار سلامت، اپراتورهای موبایل می‌توانند با ذی‌نفعان دیگر از جمله وزارت بهداشت، بیمه‌های سلامت، تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی، محققان، پزشکان و نیز بیمارستان‌ها همکاری نمایند. برخی نمونه‌های کاربردی سلامت الکترونیک و کاربردهای آن شامل مراقبت متصل^[2]، تجویز دقیق داروها، جراحی از راه دور، ویزیت و شناسایی بیماری از راه دور است [3]. از طرفی، توسعه 5G می‌تواند منابع درآمدی جدیدی برای اپراتورها ایجاد نماید که چنانکه در شکل 1 نیز نشان داده شده است پیش‌بینی می‌شود حدود 21% این درآمد حاصل از حوزه‌های سلامت دیجیتال باشد.

یک اپراتور می‌تواند با تحلیل داده‌های سلامت در دسترس خود خدمات مراقبت‌های بهداشتی را بهبود دهد. اپراتورها در همکاری با مراکز درمانی می‌توانند خدماتی از قبیل نظارت از راه‌دور، بیمارستان‌های متصل، کنفرانس‌های درمانی، مدیریت بیماری‌های مزمن، کتابخانه‌های برخط پزشکی، احراز هویت دارویی برای مشترکان و هشدار اضطرار و نظارت به ارائه‌کنندگان مراقبت‌های بهداشتی را ارائه نمایند. در این بین اپراتور Orange در فرانسه با همکاری چندین مرکز درمانی خدماتی بهداشتی از قبیل بیمارستان‌های متصل، تصویربرداری پزشکی اشتراکی، احراز هویت دارویی و کمیسیون‌ پزشکی اختصاصی ارائه می‌نماید [3].

استقرار سکویی که بتواند دسترسی به پزشکان متخصص و باتجربه جهت ویزیت و تجویز دارو و سایر اقدامات مراقبتی برای افراد ساکن مناطق دوردست و محروم را فراهم کند می‌تواند به گسترش سلامت در جامعه کمک کرده و نیز منبع درآمدی برای اپراتورها باشند.

شکل 1: درآمدهای حاصل از توسعه 5G در 10 صنعت متاثر از توسعه آن در سطح جهان [4]

شکل 2: سناریوهای شبکه و مسیرهای مخابراتی برای جریان خدمات در شبکه مراقبت‌های بهداشتی.
[8] R: router; S: server; ME: medical equipment, PS: patient sensor; PA: patient actuator

Movistar که یک اپراتور تلفن همراه در اسپانیا است با همکاری Teladoc که یک بازیگر مهم ارائه خدمات پزشکی از راه دور در آمریکا است سکوی Movistar Salud را راه‌اندازی کرده است. Teladoc مدیریت انتهابه انتهای این سکو را برعهده گرفته و Telefonica از تجربیات خود برای دسترسی برخط و تضمین امنیت و حریم خصوصی کاربران استفاده می‌نماید. مدل درآمدی مبتنی بر اشتراک ماهانه یک نفر به ازای ماهی 7یورو و یا بسته اشتراک خانوادگی ماهانه 11 یورو می‌باشد [5]. از دید تجهیزات مدیریت و نظارت بر سلامت با حضور Apple و گوگل کار اندکی دشوار است، با این حال برخی اپراتورها مانند Verizon با عرضه مچ‌بند هوشمند نظارتی با قابلیت‌هایی مانند تماس ساده، SOS^[3]، اشتراک موقعیت و گزارش پارامترهای سلامت در این عرصه ورود کرده‌اند و  Deutch Telecom  نیز با عرضه گردنبندهای اختصاصی موقعیت و سلامت کودکان را به صورت بی‌درنگ گزارش می‌کند. حضور ابزارهایی مانند مچ‌بند که نظارت مستمر بر پارامترهای حیاتی افراد دارند و به عبارتی ارتباط بیولوژیک^[4] مستمر ایجاد می‌کنند، می‌توانند به خلق یک دوقلوی دیجیتال و پیش‌بینی وضعیت سلامت شخص و ارائه پیشنهادات پیش‌گیرانه برای ارتقای سلامت افراد کمک ویژه‌ای بنماید [6]. این موضوع خود نیازمند توان پردازش، ذخیره‌سازی و تحلیل داده‌های حیاتی افراد ضمن حفظ حریم خصوصی است که با توجه به ظرفیت‌های در اختیار اپراتورهای تلفن همراه می‌تواند توسط اپراتورها صورت پذیرد [7]. افزایش سن بیماران و ظهور بیماری‌های متناسب با سن آن‌ها می‌تواند بازاری قوی برای ابزارهای نظارت بر سلامت پوشیدنی و تحلیل داده و اقدامات پیش‌گیرانه ایجاد نماید. توسعه ابزارهای پوشیدنی هم‌چنین مدیریت و نظارت بر بیماری‌های همه‌گیر را تسهیل خواهد کرد.

از دید خدمات مالی، شرکت‌های بیمه از کمک اپراتورهای تلفن همراه برای توسعه خدمات بیمه‌ای به جهت دسترسی ایشان به نقاط ارتباط دیجیتال^[5] (هر نقطه ارتباطی که کاربران با اپراتور می‌توانند تبادل داده نمایند) استقبال می‌کنند، اپراتورهای با خدمات مالی موبایل می‌توانند برای تقویت پورتفوی کنونی خود راه‌کارهای تامین مالی مراقبت‌های پزشکی ارائه نمایند. در یک مثال مشابه می‌توان به Signtel اشاره کرد که خدمات پایه اپراتوری خود را با بیمه‌های سلامت بسته‌بندی کرده و به صورت واحد عرضه می‌کند و بسته‌های خدمات پایه رایگان (دیتا/تماس/پیامک) به آن اضافه می‌کند.

شکل 3: ابعاد بازار سلامت دیجیتال جهانی [11]

یک اپراتور تلفن همراه می‌تواند در دایره گسترده‌ای از خدمات سلامت الکترونیک (E-Health) و سلامت موبایل (M-Health) حضور داشته باشد. حضور از راه دور و جراحی رباتیک و خدمات رباتیک بی‌سیم ازراه دور، نظارت فراگیر از راه دور در خانه و بیمارستان، مراقبت‌های بهداشتی برای مناطق روستایی و سلامت موبایل شامل استفاده از تجهیزات پوشیدنی و آمبولانس‌های متصل زمینه‌های اصلی هستند که یک اپراتور مو‌بایل می‌تواند در آن‌ها سهمی داشته باشد. بسته به اینکه چه سطحی از کیفیت سرویس مدنظر باشد هر یک از این خدمات الزامات شبکه‌ای خاصی دارند که اغلب با شبکه‌های قدیمی 4G قابل تامین نیستند و نیازمند استقرار 5G هستند و حتی برخی خدمات اختصاصی نیازمند 6G خواهند بود [8]. در شکل 2 سناریوهای مختلف شبکه و نحوه جریان داده در شبکه موردنیاز خدمات مراقبت بهداشتی از راه دور نمایش داده شده است.

اساساً به جهت ارتقایی که در عملکرد شبکه سلولی در 5G ایجاد شده است، دایره جدیدی از خدمات بر روی آن میسر شده است که می‌تواند توسط اپراتورهای موبایل استقرار یابد. برای مثال در [9] به بررسی نقش حضور شبکه خصوصی 5G در یک بیمارستان برای تسهیل گردش‌کار رادیولوژی در بیمارستان‌ها پرداخته است. در [10] ذی‌نفعان مختلفی که با استقرار 5G در حوزه ارائه خدمات سلامت هوشمند درگیر خواهند شد، به 4 گروه کلی بیماران، پزشکان و متخصصان حوزه سلامت، بیمارستان‌های هوشمند و حاکمان و سیاست‌گذاران تقسیم کرده است. در این مقاله  18 کاربرد مختلف که با حضور 5G در سلامت‌هوشمند قابل‌دسترس خواهند بود معرفی شده است. تحول دیجیتال، انتقال‌داده باحجم زیاد، نظارت ازراه‌دور بیماران، ویزیت ازراه‌دور، حفظ حریم خصوصی و امنیتی بیماران، بهبودپاسخ‌گویی، جراحی ازراه‌دور و  بهبود کیفیت زندگی جزو مهم‌ترین این دسته‌بندی‌ها هستند.

شکل 4: توزیع کاربردهای مراقبت بهداشتی از راه دور مبتنی بر شبکه 5Gا[12]

نکته مهمی که باید در این بین مورد توجه قرار گیرد حجم بازار سلامت‌هوشمند و سلامت‌موبایل در دنیا است. طبق گزارش و پیش‌بینی انجام شده در [11] چنانکه در شکل 3 نیز نشان داده شده است، ابعاد بازار سلامت دیجیتال در پایان 2023 حدود 230 میلیارد دلار بوده و پیش‌بینی می‌شود تا 2033 به رقم 1،600 میلیارد دلار برسد.

بازیگران اصلی بازار سلامت دیجیتال نه صرفاً اپراتورهای موبایل بلکه شامل دایره گسترده‌ای از توسعه‌دهندگان اَپ‌های موبایل، سازندگان تجهیزات پوشیدنی برای نظارت برسلامت، ارائه کنندگان زیرساخت و خدمات و سامانه‌های تجویز نسخه الکترونیک، پزشکان و بیمارستان‌ها و سایر بخش‌های دولتی و خصوصی است [11].

در این بین همان‌طور که پیش از این نیز در مقاله به آن اشاره شد اپراتورهای تلفن همراه Orange، Vodafone، AT&T، Telefónica و Vocera Communications بزرگ‌ترین بازیگران این حوزه می‌باشند. اپراتورها برای ورود به این مسیر دو استراتژی خرید شرکت‌های توانمند در این حوزه و یا توسعه از صفر زیرساخت‌های موردنیاز را می‌توانند در پیش بگیرند.

از یک زاویه دیگر توزیع انواع کاربردهای پزشکی ازراه‌دور و میزان تمایل به هریک از آن‌ها در [12] مورد بررسی قرار گرفته است. همان‌طور که در شکل 4 مشاهده می‌شود، نظارت و کنترل سلامت (خصوصاً در افراد پیر) بیشترین میزان کاربرد را در بین کاربردهای مختلف مراقبت و سلامت از راه دور که مبتنی بر فناوری‌های شبکه 5G هستند، دارا است. این موضوع البته به این جهت هست که مراقبت مستمر و نظارت بر سلامت سالمندان در مدیریت سلامت ایشان تاثیر شگرف دارد.

شکل 5: دسته‌بندی کاربردهای مختلف و رایج سلامت هوشمند [13]

در شکل 5 دسته‌بندی کاربردهای مختلف و رایج سلامت هوشمند بررسی و نشان داده شده است. اطلاع از این دسته‌بندی به ما کمک می‌کند تا در انتخاب بازار هدف و ورود به عرصه‌های جدید خدمات اپراتوری با دقت بیشتری عمل کرده و آگاهانه تصمیم بگیریم. چنانچه می‌بینیم حدود 37% کاربردهای رایج مربوط به مراقبت ازراه‌دور هستند که خود شامل تشخیص بیماری و جراحی از راه‌دور است. نزدیک به 7% مربوط به آمبولانس‌های هوشمند و تبادل داده‌های هوشمند است و بیش از 54% مربوط به نظارت مستمر بر سلامت بیماران و مراقبت از ایشان است.

شکل 6: ده نمونه از خدمات مراقبت‌های بهداشتی که توسط اپراتورهای تلفن همراه هدایت و مستقر شده‌اند [14]

نمونه‌های موردی از ارائه خدمات سلامت دیجیتال توسط اپراتورهای تلفن همراه

 در یک دسته‌بندی کلی می‌توان زمینه‌هایی که یک اپراتور تلفن همراه می‌تواند به ایفای نقش در حوزه توسعه خدمات سلامت دیجیتال بپردازد را به سه لایه تقسیم کرد. فراهم کردن زیرساخت ارتباطی، توانمندسازی سکوها و خدمات و توسعه کاربردها و راه‌کارها.

چنانکه در شکل 6 نشان داده شده است در ارائه خدمات سلامت دیجیتال توسط اپراتورها مدل‌های کسب‌وکاری مختلفی وجود دارند. در ردیف اول سمت چپ  شکل 6 که با رنگ زرد و نارنجی کم‌رنگ نشان داده شده است، خدماتی که اپراتورهای تلفن همراه می‌توانند در ارائه آن‌ها با سازمان‌های ارائه‌کننده مراقبت‌های بهداشتی همکاری نمایند، نشان داده شده است. در ردیف اول و سمت راست خدماتی که اپراتورهای تلفن همراه می‌توانند با همکاری سایر ذینفعان در حوزه سلامت دیجیتال و مراقبت‌های هوشمند از راه دور ارائه نمایند نشان داده شده است. این خدمات هم‌چنین می‌توانند با تخفیفات ویژه یا از طریق باندل کردن آن‌ها با محصولات پایه اپراتور ارائه شوند. در برخی کاربردها اپراتورها ممکن است که خدمت موردنظر را خود به صورت مستقل از طریق سرمایه‌گذاری ایجاد نمایند.

از میان مثال‌هایی که در این شکل ارائه شده‌اند دو مورد Turckcell و Jio به صورت خاص جذاب هستند. هردوی آن‌ها عمده قابلیت‌های موردنیاز مراقبت‌های بهداشتی را در داخل خود توسعه داده‌اند، هرچند Jio برای توسعه بازار هدف خود با چندین شریک دیگر نیز همکاری کرده است.

Turkcell’s hospital IT system

Turkcell به‌عنوان بخشی از شراکت بخش خصوصی و عمومی قابلیت‌های پیچیده IT در چندین بیمارستان در چند شهر مختلف توسعه داده و مستقر نموده است. این کار در سال 2017 با دو بیمارستان شهرهای آدانا و یوزقات آغاز کرده و تا سال 2019 بیش از 10 میلیون رکورد بیماران را پردازش کرده است.

خصوصیات کلیدی سامانه پیشنهادی Turkcell عبارتند از:

•    مدیریت رکوردهای پزشکی بیماران
•   کیوسک‌های گردآوری نتایج آزمایشگاه و ملاقات‌ها و ورود و خروج‌های بیماران
•   صفحات نمایش اطلاعات بیماران
•   ردگیری دارایی‌های کارمندان و بیماران داخل یک بیمارستان
•   سیستم‌های امنیتی و نظارتی داخل یک بیمارستان
•   میز مرکزی خدمات و راهنمایی بیماران
•   مرکز عملیات خدمات
•   تحلیل مراجعه‌کنندگان به بیمارستان‌ها و موقعیت‌های ایشان با داشبوردهای اختصاصی برای مدیران.
• Turkcell تصمیم دارد که خدمات خود در بیمارستان‌های اختصاصی خود را گسترش دهد و خدماتی کامل مشابه آ‌ن‌چه در شکل 7نشان داده شده است ارائه نماید.

  Jio Health Hub

سال 2017 اپراتور Jio یک نرم‌افزار کاربردی تناسب اندام و سلامت با هدف فراهم‌کردن راه‌کار جامع مدیریت سلامت به مشترکین خود ارائه نمود. خصوصیات کلیدی موجود در این سیستم عبارتند از:

•    رزرو چک‌آپ‌ها و آزمایشات آزمایشگاهی شامل تخفیفات برای برخی خدمات و دسترسی به مشاوره مجازی
•    مدیریت وزن، تغذیه و رژیم غذایی مشترکین
•    دسترسی به اطلاعات سلامت مشترکین برای ایشان
•    مدیریت و اشتراک اطلاعات و سوابق پزشکی مشترکین با پزشکان متخصص ایشان، خانواده و دوستان ضمن حفظ حریم خصوصی و امنیت داده‌ها
•    دسترسی اختصاصی به پزشکان، متخصصین رژیم غذایی، فیزیوتراپ‌ها، خدمه و مشاوران
•    شناسایی و پیشنهاد نزدیکترین داروخانه، بانک خون، آزمایشگاه و سایر مراکز درمانی موردنیاز مشترک

هاب سلامت Jio برای اولین بار سال 2017 رونمایی شد، لیکن در گذر زمان همکاری این سیستم با ارائه‌کنندگان خدمات سلامت بیشتر و بیشتر شده و به  بازارگاهی برای ارائه خدمات و محصولات سلامت تبدیل شده است. برای نمونه iCliniq دسترسی متخصصان بیش از 60 حوزه تخصصی پزشکی را برای بیماران فراهم می‌آورد. با این وجود این سیستم با شیوع کرونا به شکل جدی توسعه یافت و سهم بیشتری از بازار سلامت را به خود اختصاص داد و تاکنون بیش از یک میلیون کاربر ثبت شده دارد.

Telus Health

Telus یک شرکت بسیار بزرگ و اپراتور مخابراتی در کانادا است. این اپراتور خدمات تلفن همراه و ثابت و IPTV و دایره گسترده دیگری از خدمات مشابه ارائه می‌نماید. Telus Health زیرمجموعه‌ای از Telus است که بر خدمات سلامت تمرکز دارد و خدمات آن به صورت جهانی ارائه می‌شود و با بیش از 10هزار کارمند عمدتا در کانادا و آمریکا و انگلیس و استرالیا فعال است. 4 واحد کسب‌وکار این شرکت عبارت است از راه‌کارهای کارمندان، راه‌کارهای مصرف‌کنندگان، راه‌کارهای بیمه‌ای و راه‌کارهای فراهم‌کنندگان (سازمان‌ها و افراد متخصص فعال در حوزه سلامت). بیش از 50 میلیون کارمند در 160 کشور از خدمات و محصولات این شرکت استفاده می‌کنند و بیش از 130هزار متخصص حوزه سلامت در کانادا با آن همکاری می‌کنند. هم‌چنین سالانه بیش از 130میلیون مطالبه بیمه‌ای را به صورت الکترونیک به‌نمایندگی از طرف شرکت‌های بیمه مدیریت می‌نماید.

Vodafone MHealth

اپراتور Vodafone به عنوان یکی از بزرگترین اپراتورهای دنیا با حضور در چندین کشور جهان از سال‌ها پیش در حوزه سلامت موبایل و دیجیتال فعال بوده است. سکوی  Vodafone MHealth دایره گسترده‌ای از خدمات را ارائه می‌نماید که شامل خدمات مراقبت ازراه‌دور، کارکردن انعطاف‌پذیر موبایل، دسترسی همگانی به دارو و مدیریت زنجیره تامین با توزیع هوشمند دارو به کمک پهپادهای بدون سرنشین، کمک به تحقیق وتوسعه پزشکی، اشتراک امن داده‌های پزشکی و نظارت مستمر بر بیماران و بیمارستان هوشمند است.

این اپراتور یکی از موفق‌ترین اپراتورهای این حوزه است که در طول حیات خود نیز مرتب با ذی‌نفعان جدید در این حوزه قراردادهای همکاری امضا نموده و یا این شرکت‌ها را به صورت کامل خریداری نموده است. توصیف کامل مشخصات راه‌کارهای پیشنهادی ایشان فراتر از محدوده این مقاله است.

شکل 7: پردیس بیمارستان دیجیتال Turk Cell [14]

Enovacom, Orange Business’ healthcare

یکی از دیگر اپراتورهای موفق در حوزه سلامت دیجیتال Orange است. Enovacom زیرمجموعه ارائه خدمات سلامت هوشمند دیجیتال Orange است. این مجموعه با بیش از ده سال فعالیت در این حوزه کوشیده خدمات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری گسترده‌ای به بیمارستان‌ها برای هوشمندسازی و یکپارچه‌سازی داده‌ها ضمن حفظ حریم‌خصوصی ایشان و کمک به نظارت بر سلامت بیماران از بدو ورود به بیمارستان تا دوران حیات عادی خارج از بیمارستان ارائه نماید. دایره فعالیت‌های این مجموعه بسیار گسترده است و درسال 2023 با خریداری کامل دو مجموعه NEHS Digital  و  Xperis کوشید تا سبدمحصولات خود در این حوزه را تکمیل نماید  [15].

چالش‌های استقرار سلامت دیجیتال

حضور اپراتورهای تلفن همراه در سلامت دیجیتال و مدیریت سلامت از راه دور علی‌رغم بازار جذاب نیازمند تحلیل دقیق بازار و انتخاب مشتریان هدف و تحلیل دقیق رقبای بازار است. قسمت‌بندی^[6] بازار به ما کمک خواهد کرد که تمرکز خود را بر روی مشتریان مشخص قرار داده و بعد از استقرار و موفقیت سیستم توسعه‌یافته با توسعه عمودی و افقی آن سهم بیشتری از بازار بگیریم. در این مسیر چالش‌های مختلفی پیش‌روی اپراتورها خواهد بود. شاید ساده‌ترین آن‌ها قابلیت استفاده^[7] محصول یا خدمت توسعه یافته برای مشتری باشد. مثلا یک مچ‌بند سلامت هوشمند بایستی به نحوی بسیار ساده توسعه یافته باشد تا سالمندان با کمترین زحمت بتوانند با آن تعامل کرده و از آن استفاده کنند. همین‌طور قابلیت‌همکاری متقابل بین چند المان و انطباق با قوانین رگولاتوری نیز حایز اهمیت است. برای مثال در اروپا انطباق با HIPAA^[8] به عنوان یکی از قوانین رگولاتوری در حوزه سلامت از الزاماتی است که هر کسی که در حوزه سلامت بخواهد ورود کند، بایستی آن‌ها را برآورده نماید.

امنیت داده و حفظ حریم خصوصی کاربران شاید از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی ارائه سامانه‌های مدیریت سلامت هوشمند ازراه‌دور می‌باشد. قابلیت اطمینان سامانه ارائه شده از موضوعات بسیار مهم دیگر است. کاربران باید باور داشته باشند که خدمتی که محصول پیشنهادی به ایشان ارائه می‌کند واقعا قابل اعتماد است و به درستی کار می‌کند، چرا که حوزه سلامت موضوعی نیست که بتوانند در آن سعی‌وخطا داشته باشند.

دسترسی و اتصال پایدار به شبکه از دیگر چالش‌هاست. برای نظارت بر سلامت و مدیریت علائم حیاتی یک کاربر ضروری است که آن‌ها بتوانند در همه جا دسترسی پایدار به شبکه ارتباطی داشته‌ باشند [16].

نتیجه‌گیری

در این مقاله به بررسی حضور اپراتورهای تلکام در سلامت دیجیتال و هوشمند پرداختیم. دیدیم که علی‌رغم توجه ویژه به این حوزه و با اینکه برخی اپراتورها مانند Vodafone و Orange از سال‌ها قبل در زمینه هوشمندسازی و دیجیتال سازی مدیریت و نظارت بر سلامت فعال بوده‌اند، بعد از وقوع همه‌گیری کرونا تمایل به دریافت خدمات سلامت دیجیتال گسترش چشم‌گیری داشت. توسعه و استقرار 5G موارد کاربردی سلامت هوشمند و نظارت و کنترل سلامت از راه دور را تسهیل کرده و همین امر سبب شد عده کثیری در دنیا با استفاده از ابزارهای پوشیدنی و سایر ابزارهای نظارتی به نظارت بر سلامت افراد مسن در منزل و یا در بیمارستان بپردازند و این امر هزینه مدیریت سلامت برای دولت‌ها را به شدت کاهش داده است و از طرف دیگر نیاز به حضورمستمر بیمار در بیمارستان را نیز کاهش می‌دهد. دایره خدمات سلامت هوشمند و مدیریت سلامت از راه دور بسیار گسترده است که موارد بسیاری از آن در متن اشاره گردید. در عین حال دیدیم که استقرار و توسعه این سیستم‌ها با چالش‌هایی نیز روبرو است که برخی از آن‌ها سهولت استفاده، دسترسی به شبکه پایدار، امنیت و حفظ حریم خصوصی می‌باشند. 

منابع

[1] R. Ling, T. Poorisat و A. Chib, “Mobile phones and patient referral in Thai rural healthcare : a structuration view,” Information, Communication & Society,, جلد 23, شماره 3, p. 358373, 2018.

[2] B. H. a. Et., “Mobile consulting as an option for delivering healthcare services in low-resource settings in low- and middle-income countries: A mixed-methods study,” Digital Health, جلد 7, pp. 1-24, 2021.

[3] M. M. A. F. M. LAURENCE BANDA, “5G Business Models for Mobile Network Operators—A Survey,” IEEE Access, جلد 10, pp. 94851-94886, 2022.

[4] E.-L. Hakan Cervell CEO, “5G for business: the rise of wireless,” 5G Vertical Summit 2020, 2020.

[5] A. Benda, “What is the role of telecom operators in digital healthcare?,” Sofrecom a subsidiary of the Orange Group, May 2021.

[6] M. A. Lema, A. Laya و T. M. a. Et., “Business Case and Technology Analysis for 5G Low Latency Applications,” IEEE Access , جلد 5, pp. 5917 – 5935, 2017.

[7] D. H. D. a. Et., “5G Technology in Healthcare and Wearable Devices: A Review,” Sensors Journal (MDPI), جلد 23, شماره 5, p. 2519, 2023.

[8] G. Cisotto, E. Casarin و S. a. E. Tomasin, “Requirements and Enablers of Advanced Healthcare Services over Future Cellular Systems,” IEEE Communications Magazine, جلد 58, شماره 3, pp. 76 – 81, 2020.

[9] M. M. a. Et., “Next Generation 5G Mobile Health Network for User Interfacing in Radiology Workflows,” IEEE Access, جلد 9, pp. 102899 – 102907, 2021.

[10] M. J. a. et., “5G technology for healthcare: Features, serviceable pillars, and applications,” Journal of Intelligent Pharmacy, جلد 1, شماره 1, pp. 2-10, 2023.

[11] “Digital Health Market Size and Trends,” Nova One Advisor, Ottawa Canada , 2024.

[12] b. M. C.-C. A. Et., “5G Technology in the Digital Transformation of Healthcare, a Systematic Review,” Sustainability (MDPI Journal), جلد 15, شماره 4, p. 3178, 2023.

[13] A. M. P.-O. a. Et., “Smart Healthcare Applications over 5G Networks: A Systematic Review,” Applied Sciences MDPI Open Access Journal , جلد 13, شماره 3, p. 1469, 2023.

[14] “10 telco healthcare services,” STL partners Available online at (https://stlpartners.com/articles/digital-health/10-telco-healthcare-services/), London UK, 2022.

[15] E. Nahmany, “Enovacom, Orange Business’ healthcare subsidiary, strengthens its leadership in e-health with the acquisition of NEHS Digital and Xperis,” Orange Business , Paris , 2023.

[16] V. P. G. a. T. T. H. Wan, “Challenges in implementing mHealth interventions: a technical perspective,” Peb Med Centeral , جلد 3, شماره 32, 2017.

---

پی‌نوشت

[1] Ultra Reliable and Low Latency Communications

[2] Connected Care

[3] Save Our Souls

[4] BioConnectivity

[5] ِDigital Touchpoints

[6] Segmentation

[7] Usability

[8] Health Insurance Portability and Accountability Act