آینده دنیای مخابرات در دوران پساکرونا

چندین موج پاندمی کرونا و به تبع آن، نابسامانی اقتصادی، وضعیتی کم‌نظیر در تاریخ معاصر رقم زده است. در این شرایط، رویکرد راهبردی آن است که چند سناریوی ممکن را در نظر گرفته و برای همه آنها آمادگی داشته باشیم. هدف این نوشتار، برآورد احتمال وقوع سناریوها نیست، بلکه با پذیرفتن عدم قطعیت، به دنبال شناسایی تمامی احتمالات ممکن هستیم.

مرکز چشم‌اندازهای بلندمدت Deloitte در سال 2020 پس از مصاحبه با بیش از 30 نفر از متخصصان حوزه مخابرات، نتایج را با تحلیل‌های تخصصی در حوزه هوش مصنوعی ترکیب و برای دنیای مخابرات در سال 2023، چهار سناریوی متفاوت پیش‌بینی کرده که شامل بدترین و بهترین حالت ممکن و دو مدل نیز برای حالت‌های میانی می‌شود. این مرکز، همکاری تنگاتنگ و عمیقی با بیش از 20 شرکت مخابراتی داشته و خروجی تحقیق انجام شده در آن، اقدامات مشخصی است که اپراتورها می‌توانند درحال حاضر برای پیشبرد هرکدام از چهار سناریو انجام دهند. در ادامه به این سناریوها اشاره خواهیم کرد:

بهترین سناریوی ممکن: شکوفایی^[1]

با کاهش شیوع کرونا و بهبود شرایط اقتصادی، حرکت به سمت راهکارهای دیجیتال، محبوبیت بیشتری پیدا کرده و خدمات ارائه شده ازسوی شرکت‌های مخابراتی، نزد مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها (مشتریان حقیقی و حقوقی) جایگاه ارزشمندتری پیدا کرده است. به‌منظور آمادگی برای این سناریو، شرکت‌های مخابراتی باید اقدامات متمایزی انجام دهند. این شرکت‌ها بهتر است به‌شکل مجزا در بخش‌هایی مانند تحقیق و توسعه، ادغام و مالکیت و همچنین در زمینه زیرساخت شبکه، سرمایه‌گذاری کنند تا از این شرایط خاص و بی‌سابقه بیشترین سود را ببرند. علاوه بر این، بهتر است  شرکت‌های مخابراتی در تمامی ابعاد همچون IoT، B2B، B2C، ارائه خدمات در مناطق شهری و روستایی، خدمات مبتنی بر فیبر و 5G فعالیت داشته باشند.

با فرض این سناریو، داشتن زیرساخت‌های مناسب به تنهایی کافی نیست و برای موفقیت، باید ابتکار عمل را نسبت به رقبا به دست گرفته و بهترین پوشش داخلی و خارجی را فراهم ساخت. به علاوه، برای موفق بودن باید رویکرد خود را از تمرکز بر سیستم‌های پشتیبانی عملیات (OSS) به سمت سیستم‌های پشتیبانی کسب‌وکار (BSS) تغییر داد و از توانمندی رویکردهای مبتنی بر هوش مصنوعی بهره برد تا تجربه مشتری، تجربه‌ای بهینه و خوشایند شود. در نتیجه، باید دانست که تغییر رویه به سمت راهکارهای دیجیتال و کوچک شدن خرده‌فروشی‌ها نه‌تنها بد نیست، بلکه یک فرصت جدید به حساب می‌آید.

بدترین سناریوی ممکن: تلاش برای بقا^[2]

در یک اقتصاد خیلی ضعیف، شاهد این خواهیم بود که دولت‌ها راهکارهایی همچون ادغام‌های اجباری را برای حمایت از کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان به کارگیرند و با اعمال قوانین مختلف، تلاش کنند تا پویایی صنعت حفظ شود. به‌منظور آماده شدن برای این سناریو، شرکت‌های مخابراتی باید هزینه‌های خود را تا حد امکان کاهش دهند. در این راستا آنها می‌توانند سهم بازار خود را افزایش داده و بدین ترتیب از مزیت فعالیت‌های اقتصادی در مقیاس وسیع، بهره‌مند شوند. از دیگر اقدامات می‌توان به تمرکز بیشتر بر ارائه خدمات در مناطق شهری و بازارهای ثابت و همچنین توجه حداقلی به سرویس‌های ارزش‌افزوده اشاره کرد.

اپراتورها باید محصولات ساده و استانداردی را که ماندگار هستند و نیاز به خدمات متعدد دوره‌ای دارند، به مصرف‌کنندگان پیشنهاد داده و برای کاهش ارتباط فیزیکی با مشتریان بکوشند. همچنین بهتر است به‌سمت برون‌سپاری هر چه بیشتر فعالیت‌ها، گام بردارند. عملی‌کردن این توصیه‌ها به بودجه‌بندی دقیق، انتخاب فرآیندهای سبک (فرآیندهایی که نیاز به هزینه و نیروی نسبتا کمی دارند)، همکاری با دولت‌ها و رقبا و همچنین تمرکز بر ارائه خدمات با بازدهی بالا در تمام کانال‌های

جذب مشتری، نیازمند است.سناریوی میانی: تلنگر^[3]

هرچند که با وقوع کرونا شاهد تقاضای بالا برای سرویس‌های مخابراتی هستیم، با وجود این، یک اقتصاد ضعیف شاهد قدرت خرید کم مشتریان و قوانین سختگیرانه روی قیمت‌ها خواهد بود. در این سناریو، متمایزسازی سرویس‌ها و بازده هزینه، اهمیت اصلی را خواهد داشت. شرکت‌های مخابراتی باید از مدل‌های بازاریابی B2B و B2C استفاده کنند تا بیشترین استفاده را از بازار ببرند و داده‌ها را در شبکه‌های بی‌سیم و ثابت، با اولویت پوشش مناطق شهری جابه‌جا کنند. فراهم کردن سرویس‌های ارزش‌افزوده (خصوصا مواردی که نیاز به سرمایه‌گذاری کمی دارند) انتخاب بسیار مناسبی خواهد بود. هرچند که اپراتورهای موفق، سرویس‌هایی ارزان و قابل اعتماد حول محصولات پیشنهادی استانداردشان ارائه می‌دهند، اما به‌کارگیری نوآوری، اهمیت بالایی دارد. به عنوان مثال، ارائه خدمات امور مشتریان می‌تواند با کمک چت‌بات‌ها، دستیارهای صوتی و رویه خودکارسازی رباتیک (RPA) تا حد زیادی به‌شکل خودکار انجام شود.

برای این سناریو، توانمندی‌های مورد نیاز شرکت‌های مخابرات شامل استفاده از متخصصان داخل سازمان به‌منظور خودکارسازی فعالیت‌های ذکرشده و همچنین همکاری با دیگر شرکت‌های مخابراتی می‌شود. به‌علاوه، شرکت‌های مخابراتی باید مذاکراتی درجهت ترغیب دولت‌ها داشته باشند و برای گرفتن بودجه و پشتیبانی از آنها بکوشند. همچنین آنها باید با استخدام و بازآموزی، نیروی کار خود را به سوی دیجیتال‌تر شدن سوق دهند. اپراتورها ممکن است ترجیح دهند تا از ساختار NetCo /  OpCoاستفاده کنند تا شبکه و مدل‌های کسب‌وکار خرد را بهینه نمایند. (در این ساختار، شرکت به یک قسمت طراحی، ساخت و راه‌اندازی زیرساخت‌های شبکه در کنار بخش فراهم‌کننده خدمات تجاری برای مشتریان تقسیم می‌شود.)

سناریوی میانی: درآمد و سود ثابت^[4]

اگر کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان در دوران بهبود اقتصادی از ارزش قابل تولید شرکت‌های مخابراتی آگاه باشند، راه برای افزایش نسبی قیمت‌ها باز می‌شود. این افزایش، بیشتر ناشی از اقداماتی است که باید در جهت بهبود شبکه‌های مخابراتی و همچنین تشکیل شبکه‌های انسانی انجام شود. به عبارت دیگر، اپراتورهای موفق باید در بهترین شبکه‌های بی‌سیم و باسیم که در مناطق شهری و روستایی هستند، سرمایه‌گذاری کرده و همچنین بهترین شبکه انسانی را برای امور مشتریان که طبق مدل‌های بازاریابی B2B و B2Cطراحی‌شده، تشکیل دهند. در این سناریو، برخلاف سناریوی قبلی، شرکت‌های مخابراتی، خصوصا در حوزه B2B تمایل خواهند داشت که سبد محصولات متنوع یا سفارشی برای کاربرانشان تهیه کنند. به‌علاوه، اپراتورهای موفق می‌خواهند روی لایه‌های شبکه و OSS کنترل داشته باشند تا از کیفیت، اطمینان پیدا کرده و در جهت مدرن‌سازی قدمی برداشته باشند.

در 20 مرکز تحقیقاتی که Deloitte با اپراتورها همکاری داشته، اکثریت بر این باور بوده‌اند که احتمال وقوع سناریو‌های دوم و سوم، بیشتر است. این فرضیه می‌تواند درست باشد، اما؛ ادامه‌دار بودن همه‌گیری کرونا ممکن است سرنوشت دیگری را رقم بزند.

منابع

https://www.itu.int/en/myitu/News/2020/10/21/07/47/4-post-COVID-telecom-futures-how-operators-can-prepare-Deloitte

---

پی‌نوشت

[1] Thrive

[2] Survive

[3] Bitpipe

[4] Cashcow